ΜΕΛΕΤΗ ΛΙΜΑΝΙΟΥ Να μη χάθεί και άλλος χρόνος

ΜΕΛΕΤΗ ΛΙΜΑΝΙΟΥ

Να μη χαθεί άσκοπα και άλλος χρόνος.

Η καταστροφές που προκλήθηκαν  στον παραλιακό των Πηγαδίων από την τελευταία κακοκαιρία έφεραν και πάλι στην επικαιρότητα την μελέτη του του λιμανιού ,  η οποία ύστερα από 14 χρόνια  εξακολουθεί να  βρίσκεται στο στάδιο του προκαταρτικού σχεδιασμού.   

Μέχρι τώρα έχουν παρουσιασθεί  δεκατρείς ! (13 ) διαφορετικές λύσεις  για το Γαρόνησο. Εξι το 2009  από τρία επιλεγμένα μελετητικά γραφεία και τέσσερες μετα την μη έγκριση της αρχικής πρότασης της CNWAY από την ΕΣΑΛ.   Όλες χωρίς συνεννόηση με  τη αρμόδια για την κατασκευή λιμενικών έργων Υπηρεσίας του Λιμενικού Ταμείου Νότια Δωδεκανήσου.  

Το επεσήμανε η ΔΤΥ του Ταμείου με έγγραφό της τον Ιανουάριο του 2019 , με το οποίο πρότεινε   μια ολοκληρωμένη λύση , ένα  πλήρες προγραμματικό σχέδιο , που  καλύπτει τις ανάγκες του νησιού σε λιμενικές υποδομές για τα επόμενα πενήντα χρόνια.

Δυστυχώς  η ΔΤΥ της Περιφέρειας  αντί να  δώσει εντολή στον μελετητή να συμπεριλάβει  και την πρόταση αυτή ως εναλλακτική λύση  στην  υπό αναθεώρηση τεχνική έκθεση  ΠΠΠΑ , εξέφρασε την δυσαρέσκεια της γιατί δήθεν με την δημοσιοποίηση της θέσης της  θα καθυστερήσει  η  έγκρισή της προωθούμενης από την ίδια λύσης.

   Με το ίδιο σκεπτικό στις 20 Φεβρουαρίου 2019 με εισήγηση του Δημάρχου και με την ισχνή πλειοψηφία μια μόνο ψήφου δεν έγινε δεκτή η πρόταση εννιά  Δημοτικών συμβούλων  να σταλεί στην ΕΣΑΛ και η λύση της ΔΤΥ του Λιμενικού Ταμείου για να συναξιολογηθεί με αυτήν του μελετητή .

 Στο μεταξύ, τον Μάρτιο του 2019 υποβλήθηκε από τον μελετητή η  αναθεωρημένη μελέτη κυματικής διαταραχής , τα συμπεράσματα της οποίας  επιβεβαιώνουν τις αρνητικές συνέπειες που θα έχει η σχεδιαζόμενη καθαίρεση του κυματοθραύστη.   

Πιο συγκεκριμένα  στα συμπεράσματα  αναφέρεται ότι από την μελέτη κυματικής διαταραχής που εκπονήθηκε «προκύπτει ότι …..η  Λύση 1, -(σσ.αυτή που εκρεμμει στην ΕΣΑΛ)- ,  αντιμετωπίζει πρόβλημα διαταραχής κοντά στο στόμιο εξ αιτίας του μεγάλου ανοίγματος αυτού και προτείνεται « μείωση του ανοίγματος κατά 30m» ……« Κατά τη θερινή περίοδο … όλες οι εξεταζόμενες λύσεις παρουσιάζουν περιορισμένα ποσοστά μη αποδεκτής διαταραχής. Τα κυματικά γεγονότα της ετήσιας περιόδου, προκαλούν μεγαλύτερης έκτασης διαταραχή, η οποία όμως γίνεται αποδεκτή αν ληφθεί υπόψη ότι ο λιμένας έχει περίσσεια χωρητικότητας».

   Ακόμη δηλαδή και  με  προτεινόμενη μείωση του ανοίγματος    θα υπάρχουν περιπτώσεις μη αποδεκτής κυματικής διαταραχής στην λιμενολεκάνη, όχι μόνο τον χειμώνα αλλά και  το καλοκαίρι, εξ αιτίας της οποίας δεν θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν τα ανατολικά κρηπιδώματα του λιμανιού, αλλά αυτό γίνεται  αποδεκτό με  την αιτιολογία ότι το λιμάνι « έχει περίσσεια χωρητικότητας».

 Ίσως γιαυτό κρατήθηκε  και πάλι μυστική από το Δημοτικό Συμβούλιο και το Λ.Ταμείο και χρειάστηκε η παρέμβαση του Υπουργείου Ναυτιλίας για να δοθεί στον  νέο Δήμαρχο τον περασμενο Νοέμβριο.

 Η ουσιαστική διαφορά της νέας αναθεωρημένης πρότασης είναι η μείωση του στομίου του νέου λιμανιού σε 40 μ. που μειώνει μεν την εισδοχή των κυμάτων  αλλά συνεπάγεται και την μείωση του μήκους των πλοίων,  που θα μπορούν να ελλιμενισθούν στα 40 μ.

Η νέα αναθεωρημένη  πρόταση  της CNWAY  

      

   

                             

Αν εφαρμοσθεί ο σχεδιασμός στο λιμάνι θα μπορούν να πρυμνοδετήσουν 8 μικρά ημερόπλοια μήκους 30 μ. όπως φαίνεται και στο σχεδιάγραμμα του μελετητή .

Στο νέο «μεγάλο» , κατά τους υποστηρικτές της λύσης, λιμάνι δεν θα μπορεί να ελλιμενισθεί  ένα μότορσιπ ή ένα μεσαίου μεγέθους θαλαμηγό.      .

Προ  διμήνου     κατά την παρουσίαση των προοπτικών της τουριστικής ανάπτυξης της Καρπάθου παράγοντας του νησιού ζήτησε παρέμβαση  του συμπατριώτη μας Υφυπουργού Τουρισμού Μάνου Κόνσολα προς τον Υπουργό Ναυτιλίας για να εγκριθεί  η   πρόταση της  CNWAYαπό τη  ΕΣΑΛ .   Από την μια ζητούμε χωροθέτηση Μαρίνας για την εξυπηρέτησης  των θαλαμηγών και από την άλλη   κάποιοι πιέζουν για την έγκριση μιας λύσης που μειώνει και τις λίγες θέσεις που διαθέτει σήμερα το λιμάνι.

Ελπίζουν πως μετα την αλλαγή της σύνθεσης της ΕΣΑΛ, που εφεξής θα απαρτίζεται κατά τα 3/4 από  Γενικούς Γραμματείς  επτά Υπουργείων  αντί   τεχνοκρατών,  θα εγκριθεί η λύση της CNWAY , αν δεν υπάρχει άλλη εναλλακτική στο τραπέζι.   Γι αυτό δεν συμφώνησαν να υποβληθεί στην ΕΣΑΛ η λύση του λιμενικού Ταμείου,  και για τον ίδιο λόγο δεν συμφώνησαν και το 2017 να εξετασθεί η λύση που πρότειναν 27 Καρπάθιοι πλοίαρχοι και η οποία ταυτίζεται κατά βάση με την πρόταση του Λ.Τ. .

  Όμως το πρόβλημα από την έλλειψη επαρκών και  σωστών λιμενικών υποδομών στην Κάρπαθο δεν θα το έχει η Περιφέρεια , ούτε οι Δήμοι Ρόδου, Σύμης και Τήλου αντιπρόσωποι των οποίων ως μέλη του ΔΣ του Λ.Τ. ενέκριναν το 2017 την πρόταση  του μελετητή με την επιμονή του Δημάρχου Καρπάθου παρά τις βάσιμες αντιρρήσεις των  τεχνικών του Ταμείου . Τις αρνητικές επιπτώσεις θα τις υφίστανται    τα Πηγάδια και όλη  η Κάρπαθος οι φορείς της οποίας οφείλουν να κινητοποιηθούν αν θέλουν  να αποκτήσει  σύντομα η Κάρπαθος σωστές και λειτουργικές λιμενικές υποδομές.   

 Ο νόμος προβλέπει  πως  στις συνεδριάσεις της Ε.Σ.Α.Λ. καλείται υποχρεωτικά, χωρίς δικαίωμα ψήφου, μεταξύ άλλων φορέων  και εκπρόσωπος του οικείου δήμου».   Οφείλει ως εκ τούτου το Δημοτικό Συμβούλιο  να συζητήσει το ταχύτερο το θέμα  και να αποφασίσει αν συμφωνεί  ή όχι με την αναθεωρημένη  λύση που προτείνει ο μελετητής λαμβάνοντας υπόψη  όλες τις σχετικές παραμέτρους ή αν συμφωνεί με τον σχεδιασμό του Λιμενικού Ταμείου.    Εφόσον δε η πλειοψηφία των συμβούλων δεν συμφωνεί , όπως λένε, με το άνοιγμα του λιμενοβραχίονα ,  θα πρέπει να  γνωστοποιήσουν την άποψή τους στην Περιφέρεια και στην ΕΣΑΛ και να ζητήσουν να σταλεί στην ΕΣΑΛ και η λύση του Λιμενικού Ταμείου  για να εξετασθεί  και αυτή ως εναλλακτική  λύση. Παράλληλα  πρέπει να ορίσουν εκπρόσωπο του Δήμου  που θα παραστεί  κατά την συζήτηση του θέματος και να στηρίξει με επιχειρήματα την λύση που θα προκρίνουν και που αντικειμενικά  είναι η λύση που προτείνει η ΔΤΥ του ΛΤ και η οποία είναι ασυγκρίτως καλύτερη από αυτήν της  CNWAY , όπως προκύπτει  από την  συνοπτική σύγκριση των δυό  προτάσεων που ακολουθεί.

 

            Φωτογραφική Προσομοίωση λύσεων CNWAY και Τ.Υ. του ΛΤαμείου

   

Η  λύση που  προτείνει η Τ.Υ.του Λιμενικου Ταμείου  περιλαμβάνει τρία υποέργα  το συνολικό κόστος των οποίων βρίσκεται στα ίδια επίπεδα με το κόστος της πρότασης της CNWAY

 α. Την κρηπίδωση της ανατολικής πλευράς  του  Γαρόνησου .

β. Την προέκταση του ακρομωλίου κατά 170 μ .

 γ. την κατασκευή εναλλακτικού κρηπιδώματος μήκους  200 μ. στην βόρεια ακτή του Βρόντη 

 Προτείνει παράλληλα πλήρη διαχωρισμό χρήσης των λιμενικών εγκαταστάσεων , την χρησιμοποίηση του λιμανιού  το καλοκαίρι μόνο από κρουαζιερόπλοια και τουριστικά πλοία και την μεταφορά όλων των εμπορικών δραστηριοτήτων στο Βρόντη, όπου θα αποεπιβιβάζονται το καλοκαίρι επιβάτες και οχήματα από τα πλοία της γραμμής, ώστε να απαλλαγεί η πόλη από την σχετική όχληση.   

Συνοπτική Σύγκριση λύσεων

 

Α/Α	ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ	ΛΥΣΗ Α CNWAY	ΛΥΣΗ Β  ΔΤΥ. ΛΤ
1	Επιφάνεια δαπέδου λειτουργίας (m2)	15.000 τμ.	30.000 τμ.
2	Μέγιστο μήκος πλοίου που θα μπορεί να πλαγιοδετήσει	165 μ	<300 μ
3	Μέγιστο μήκος πλοίου που θα μπορεί να πρυμνοδετήσει	200μ	Χωρίς περιορισμό
4	Μέγιστο μήκος πλοίου που θα μπορεί  να ελλιμενισθεί στο εσωτερικό του λιμένα	40 μ	100 μ
5	Μήκος  εσωτερικών  κρηπιδωμάτων  μικρών σκαφών	210 μ	450 μ
6	Ασφάλεια κατά τους ελιγμούς  προσεγγίσεως, παραβολής και απόπλου Ε/Γ- Ο/Γ	Ικανοποιητική	Πολύ καλή
7	Επίδραση στην κυματική διαταραχή της   λιμενολεκάνης	Αρνητική	Πολύ καλή
8	Μήκος κρηπιδωμάτων αλιευτικών και μικρών πλοιαρίων	200μ	600μ*
8	Όγκος απαιτούμενων βυθοκορήσεων	70.000 κμ	1000
9	Δυνατότητα επέκτασης  λιμενικών εγκαταστάσων	Αδύνατη	Πολύ καλή
10	Σύνδεση με επαρχιακό δίκτυο	Δυσχερής	Εύκολη
11	Κόστος υλοποίησης προτεινόμενων έργων	10.000.000 **	10.000.000

*Συμπεριλαμβάνονται  και τα παραλιακά κρηπιδώματα που θα μπορούν να κατασκευαστούν  μετα την επέκταση του προσήνεμου μόλου και την πλήρη προστασία της λιμενολεκάνη από τους κυματισμούς.

** Δεν περιλαμβάνεται το κόστος απαραίτητων συμπληρωματικών υποδομών  .

 Δεν χρειάζεται να  είναι κανείς λιμενολόγος ή να έχει ιδιαίτερες γνώσεις για να κρίνει ποια από τις δυο λύσεις εξυπηρετεί καλύτερα τις ανάγκες της Καρπάθου.

Κοινός νους και αντικειμενική κρίση απαιτείται.   

Το ζητούμενο όμως δεν είναι να μη εγκριθεί και πάλι η πρόταση της  CNWAY, όπως έγινε  το 2016 και το 2018 , αλλά  κατά την επαναφορά του θέματος στην ΕΣΑΛ  να εξετασθεί και  εγκριθεί  η   εναλλακτική λύση του Λιμενικού Ταμείου , ώστε να προχωρήσουν  χωρίς άλλη καθυστέρηση οι κατασκευαστικές και λοιπές συμπληρωματικές μελέτες  των προβλεπόμενων έργων. Για να γίνει αυτό θα πρέπει να έχει  υποβληθεί   στην ΕΣΑΛ ως εναλλακτική και η λύση του ΛΤ.

 Έτσι θα  μπορέσει ο κ. Γιαμίν , στα πλαίσια της σύμβασης που έχει με την Περιφέρεια ,να  εκπονήσει την Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) στην οποία να περιλάβει και τις επιπτώσεις από την λειτουργία των υφισταμένων λιμενικών εγκαταστάσεων καθώς και  των προτεινόμενων νέων έργων τόσο στο λιμάνι όσο και στο Βρόντη και να ολοκληρώσει τις κατασκευαστικές και λοιπές συμπληρωματικές μελέτες  για την επέκταση του ακρομωλίου  και τα κρηπιδώματα στο Γαρόνησο .

Παράλληλα θα μπορεί με συνοπτικό  διαγωνισμό  να ανατεθεί στον ίδιο  ή σε άλλον μελετητή και η εκπόνηση της οριστικής κατασκευαστικής μελετης  του κρηπιδώματος στο Βρόντη δεδομένου ότι το κόστος της δεν υπερβαίνει τις 60.000 ευρώ .

Με μια τέτοια  μεθόδευση  είναι δυνατόν να ολοκληρωθούν μέσα σε 18 μήνες οι  μελέτες και  το 2022 να ξεκινήσει η κατασκευή  και των τριών υποέργων, εφόσον βέβαια διατεθούν από την Περιφέρεια τα 10 εκατομμύρια όπως επανειλημμένως έχει υποσχεθεί ο Περιφερειάρχης  κ. Χατζημάρκος.

 Ακούγεται πως κάποιοι  επανέρχονται σε λύσεις , οι οποίες είχαν εξετασθεί στο παρελθόν, όπως η επέκταση του λιμανιού  προς το Νεκροταφείο , ενώ άλλοι εισηγούνται στον Δήμαρχο να συνάψει προγραμματική  σύμβαση με την Μ.Κ.Ε. «Βιώσιμη Πόλη», για να μελετήσει άλλη λύση και παλι με επίκεντρο το Γαρόνησο.

 Άποψή  πως η όψιμη αναζήτηση  άλλων λύσεων , οι οποίες μάλιστα  δεν είναι   από καμιά άποψη καλύτερες  από τον σχεδιασμό της ΔΤΥ του Λιμενικού Ταμείου,  θα είναι απλά σπατάλη πόρων και χάσιμο πολύτιμου χρόνου.

        Χάθηκαν δεκατέσσερα ! (14) χρόνια εμμένοντας στην αναζήτηση   λύσεων  με επίκεντρο το Γαρόνησο.

Ας μη χαθεί και άλλος πολύτιμος χρόνος  αναζητώντας και πάλι  άλλες αμφιλεγόμενες και προβληματικές  λύσεις .

Ν.Κανάκης

Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΗΛΕΜΕΤΡΙΑ ΤΩΝ ΔΙΚΤΥΩΝ ΥΔΡΕΥΣΗΣ

 Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ THΛΕΜΕΤΡΗΣΗ  ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ

                                        «Φίλος μεν Πλάτων, φιλτάτη δ’ αλήθεια»

Αρχή μας είναι πως οι οικονομικοί πόροι του Δήμου, ανεξάρτητα από πού προέρχονται, πρέπει να χρησιμοποιούνται σε κάθε περίπτωση αποτελεσματικά με αποκλειστικό γνώμονα το συμφέρον των δημοτών και με στόχο την επίτευξη του μέγιστου δυνατού οφέλους με το μικρότερο δυνατό κόστος.
Με αυτή την αρχή εξ όσων γνωρίζουμε συμφωνεί και ο φίλος Δήμαρχος Καρπάθου κ. Γιάννης Νισύριος.  Γι’ αυτό εκπλαγήκαμε από την απάντησή του σε δημοσίευμά μας στην Καρπαθιακή σχετικά με την προμήθεια συστήματος τηλεμετρίας των δικτύων ύδρευσης.  Το δημοσίευμα μας αποκλειστικό στόχο είχε να αποτρέψει την υπογραφή της σύμβασης, προκειμένου σε συνεργασία με το Υπουργείο Εσωτερικών να αναζητηθούν τρόποι για να χρησιμοποιηθεί μέρος έστω του δανείου για την πραγματική βελτίωση των δικτύων ύδρευσης και την εξασφάλιση επάρκειας νερού για τις ανάγκες του νησιού μας.
Θέταμε ορισμένα ερωτήματα προς προβληματισμό και διερεύνηση τους από τον ίδιο και καταλήγαμε: «Ελπίζουμε να αναζητηθούν απαντήσεις στα παραπάνω ερωτήματα από τον Δήμαρχο και τους Δημοτικούς Συμβούλους και να μη αναλάβουν την ευθύνη για την υλοποίηση της προμήθειας του πανάκριβου αυτού συστήματος μηδαμινής χρησιμότητας, που αναδίδει οσμή σκανδάλου».
Προς αποφυγή κάθε παρεξήγησης, να διευκρινίσουμε ότι σε καμιά περίπτωση δεν αμφισβητούμε τις   προθέσεις και την ακεραιότητα του φίλου Δημάρχου, καθώς και του προκατόχου του κ. Ηλία Λάμπρου. Εκτιμούμε όμως πως έπεσαν θύματα ανεπαρκούς ενημέρωσης και κακών συμβουλών και εισηγήσεων. 
Περιμέναμε ότι  θα ζητούσε  να μάθει ποιος ήταν ο πραγματικός συντάκτης της τεχνικής έκθεσης, του αναλυτικού αντικειμένου και των προδιαγραφών του συστήματος της τηλεμετρίας που απαιτούν γνώσεις ηλεκτρομηχανολόγου και ηλεκτρονικών υπολογιστών, που εξ όσων γνωρίζουμε δεν έχει κανείς από το προσωπικό του Δήμου και  θα ζητούσε από αυτόν εξηγήσεις και πειστικές απαντήσεις στα εύλογα ερωτήματά  μας .
 Αντί αυτού  προσπάθησε να υπερασπισθεί   και να δικαιολογήσει τα αδικαιολόγητα, χαρακτηρίζοντας «ανακριβή» και «ανεύθυνη φημολογία» τα διαλαμβανόμενα στο δημοσίευμά μας, παρόλο που αυτά προκύπτουνε από την ίδια την έκθεση και την περιγραφή του αντικειμένου της προμήθειας.  Έτσι αναλαμβάνει ο ίδιος ευθύνη που δεν έχει για την επιλογή της προμήθειας και μας αναγκάζει να επανέλθουμε στο θέμα.

 Γιατί κατά παράφραση της φράσης του Αριστοτέλη, φίλος μεν ο Δήμαρχος, φιλτάτη δ’ αλήθεια.

Το ποσό του δανείου που θα εκταμιευθεί για την προμήθεια, συμπεριλαμβάνεται και ο ΦΠΑ,  και ανέρχεται σε 3.234.515,97€, με εκτιμώμενο συνολικό όφελος 28.000€ ετησίως, και σε αυτό περιλαμβάνονται όλα τα επιμέρους οφέλη (καύσιμα, ρεύμα, μετακινήσεις, ανταλλακτικά κλπ.).  Η εκτίμηση αυτή δεν είναι δική μας, αλλά αναγράφεται στη σελίδα 39 της Τεχνικής Έκθεσης, όπου αναφέρεται: «Οι θετικές οικονομικές συνέπειες περιλαμβάνουν την μείωση των δαπανών των εταιρειών ύδρευσης… με όφελος συνολικό έως 28.000€/έτος … που προκύπτει από την μείωση της ηλεκτρικής ενέργειας έως 25000€/έτος, εξόδων μετακίνησης έως 1000€/έτος και μείωση κόστος προμήθειας χημικών έως 300€/έτος και μείωση κόστους συντήρησης/ επισκευής αντλιών και δικτύου έως 2.000€/έτος».  
Αν όμως συνυπολογισθεί το κόστος χειρισμού, συντήρησης και αναβάθμισης του υπό προμήθεια συστήματος, που παρέλειψε να συνεκτιμήσει ο μελετητής, τότε το οικονομικό αποτέλεσμα θα είναι αρνητικό για το Δήμο και τους Δημότες.
Το μηδαμινό, κατά την έκθεση, ή και αρνητικό, κατά την άποψη μας, όφελος σε σχέση με το πολύ μεγάλο κόστος  του συστήματος είναι αυτό που μας προβλημάτισε και μας οδήγησε στον χαρακτηρισμό της προμήθειας ως σκανδάλου και δεν αφορά την διαδικασία του διαγωνισμού ή επιλογή του αναδόχου, που δεν μας ενδιαφέρει και δεν έχουμε  λόγο να αμφισβητήσουμε.
Συμφωνούμε πως η επιτροπή του προγράμματος εγκρίνει τις προτάσεις όπως υποβάλλονται από τους Δήμους με το τεχνικό δελτίο.  Το ερώτημα που θέσαμε όμως χωρίς να πάρουμε πειστική απάντηση είναι με ποια κριτήρια επιλέχθηκε και προτάθηκε μόνον η προμήθεια συστήματος τηλεμέτρησης   με κόστος 3.372.800 €, όταν θα ήταν δυνατόν να προταθούν η χρηματοδότηση για κατασκευή νέων εξωτερικών δικτύων, αναβάθμιση εσωτερικών δικτύων,  κατασκευή υποδομών αποθήκευσης, κατασκευή εγκαταστάσεων επεξεργασίας πόσιμου νερού, προμήθεια φορητών μονάδων αφαλάτωσης θαλασσινού/υφάλμυρου νερού και για άλλες χρήσιμες παρεμβάσεις.
Η δικαιολογία ότι δεν υπήρχαν άλλες έτοιμες μελέτες ή ότι δεν προλάβαιναν τις προθεσμίες δεν πείθει. Δεν θα ρωτήσουμε γιατί δεν έγινε έγκαιρα σχετική προετοιμασία για ένα τόσο σημαντικό πρόβλημα .  Θα ρωτήσουμε  απλά πώς υπήρχε χρόνος για εκπόνηση της μελέτης για την τηλεμέτρηση   η οποία ξεπερνά τις 400 σελίδες και δεν μπορούσε να περιληφθεί στο τεχνικό δελτίο και η προμήθεια μιας τουλάχιστον αυτόνομης εγκατάστασης αφαλάτωσης, η  μελέτη της οποίας αποτελείται από περίπου 25 σελίδες και μπορούσε να ετοιμασθεί σε 15 μέρες.  Ή γιατί έστω δεν περιλήφθηκε στο αντικείμενο της  προμήθειας η αντικατάσταση ή η προμήθεια εφεδρικών αντλιών για όλες τις γεωτρήσεις, αντί κάποιων εντελώς αχρείαστων Σταθμών Ελέγχου.  
Ακόμη και στο Google και την Διαύγεια υπάρχουν αναρτημένες μελέτες προμήθειας μονάδων αφαλάτωσης και φτηνών συστημάτων τηλεμετρικής, κατάλληλων για το μέγεθος των δικτύων ύδρευσης του νησιού μας, που μπορούσαν εύκολα να προσαρμοσθούν στα δικά μας δεδομένα μέσα σε λίγες μέρες. 
Δεν είναι αλήθεια ότι τα «εναλλακτικά συστήματα» που εφαρμόζονταν μέχρι τώρα είναι παρωχημένα  και δεν χρηματοδοτούνται!  Από το διαδίκτυο εντοπίσαμε αναρτημένη πρόσφατη μελέτη τηλεμετρίας του 2013 με ηλεκτρομαγνητικά υδρόμετρα, (ίδιας τεχνολογίας και διατομής που προβλέπονται σε μερικούς από τους ΤΣΕ της μελέτης), με 18 σημεία ελέγχου και κεντρικό σύστημα παρακολούθησης, προϋπολογισμού 58.000 €, που  χρηματοδοτήθηκε μάλιστα από ευρωπαϊκό πρόγραμμα.  Μια τέτοια μελέτη θα μπορούσε να εφαρμοσθεί για τα δίκτυα των Μενετών και των Πηγαδίων, για τα οποία προβλέπεται να διατεθεί το ποσό του 1.000.000 € περίπου για την τηλεμετρία και με τα χρήματα που θα εξοικονομούντο να γίνει προμήθεια μιας ή δυο αυτόνομων μονάδων αφαλάτωσης, όπως έκανε ο δήμος Σίφνου, που φρόντισε εκτός της τηλεμετρίας να προμηθευτεί και μια  μονάδα αφαλάτωσης  στα πλαίσια του ίδιου προγράμματος.  Αξίζει να σημειωθεί πως η μελέτη της μονάδας αφαλάτωσης της Σίφνου εκπονήθηκε δύο μήνες μετά την έγκριση χρηματοδότησης της πρότασής!  Έτσι καταρρίπτεται στην πράξη το επιχείρημα της έλλειψης χρόνου για εναλλακτικές προτάσεις.
Το ότι η προμήθεια θα γίνει με μηδενικό κόστος για τον Δήμο, επειδή το δάνειο θα πληρώνεται από τον Κρατικό προϋπολογισμό, βρίσκεται εκτός της δικής μας λογικής.  Εμείς, όπως προαναφέραμε, πιστεύουμε πως οι διατιθέμενοι πόροι είναι πολύτιμοι και πρέπει να διατίθενται αποτελεσματικά προς όφελος των δημοτών και όχι των προμηθευτών και των συνεργατών τους.
Ελπίζουμε πως και ο Δήμαρχος θα συμφωνήσει ότι είναι παράλογο  πχ. να πληρωθούν 85.000€ για να αντικατασταθούν με τηλεμετρικό σύστημα οι υπάρχοντες απλοί αυτοματισμοί του δικτύου ύδρευσης του οικισμού Ολύμπου, που εξασφάλιζαν την αυτόματη και οικονομική λειτουργία των αντλιοστασίων και κάλυψη των αναγκών κατά το μεγαλύτερο ποσοστό από το νερό της πηγής.  Είναι αστείο να συζητάμε για τηλεμέτρηση και τηλεέλεγχο των αντλιοστασίων, που υποτίθεται πως θα συμβάλει στην άμεση αποκατάσταση βλαβών και οικονομίας ρεύματος, όταν επί πολλά χρόνια μέχρι και σήμερα δεν επισκευάζεται ή δεν αντικαθίσταται μια αντλία στο αντλιοστάσιο της Μακρυμύτας που κοστίζει 1000€, με αποτέλεσμα το νερό της πηγής να πηγαίνει στην θάλασσα και ο οικισμός της Ολύμπου να υδρεύεται εξ ολοκλήρου από την γεώτρηση με 10πλάσιο κόστος ηλεκτρικού ρεύματος και κατασπατάληση πολύτιμου υπόγειου υδατικού αποθέματος.
Πριν χαρακτηρίσει τις παρατηρήσεις μας ανακριβείς όφειλε να ερευνήσει τη βασιμότητα τους , ιδιαίτερα   σε ότι αφορά τα δίκτυα ύδρευσης της Κοινότητας Ολύμπου, για τα οποία έχουμε ιδίαν αντίληψη.  Μπορούσε να εξετάσει  ακόμη ποιο θα είναι το όφελος από την τοποθέτηση στο δίκτυο ύδρευσης του Απερίου, το οποίο ο ίδιος γνωρίζει πολύ καλά, των 8 τοπικών σταθμών ελέγχου στα αντλιοστάσια και τις δεξαμενές με κόστος 200.000 €. Να ζητήσει εξηγήσεις σε τι εξυπηρετεί η τοποθέτηση  σταθμών τηλεμέτρησης με λογικούς ελεγκτές  , τόσο στα αντλιοστάσια όσο και στις δεξαμενές, ενώ θα αρκούσε η τοποθέτηση μετρητών στάθμης και  ηλεκτρομαγνητικών υδρόμετρων μόνο στις δεξαμενές ύδρευσης, που θα μείωνε κάτω από το μισό το σχετικό κόστος.   Να ρωτήσει τι εξυπηρετεί η τοποθέτηση σταθμού τηλεμέτρησης κόστους 25.000 € σε γεώτρηση που δεν προβλέπεται να ενεργοποιηθεί στο προσεχές μέλλον.
Το ότι θα υλοποιηθούν μέσω του ΕΣΠΑ 100 νέες τηλεμετρίες στην Ελλάδα το γνωρίζουμε και αυτό ενισχύει την εκτίμησή μας πως οι εταιρείες που προμηθεύουν αυτά τα συστήματα τηλεμετρίας έχουν ικανούς και πειστικούς πωλητές και συνεργάτες που προωθούν τα προϊόντα τους.  Το συμπέρασμα αυτό ενισχύεται από το γεγονός ότι ανάμεσα στους 51 δήμους που χρηματοδοτούνται με 135  εκατομμύρια μόνο από το πρόγραμμα ΦΙΛΟΔΗΜΟΣ Ι για τηλεμετρίες (!!!)  είναι μικροί δήμοι   όπως του Αγκιστρίου με 1100 κατοίκους και των Ψαρών που έχει ένα μόνο οικισμό με 402 κατοίκους.   
Το ότι το σύστημα τηλεμετρίας της Λάρισα, που το δίκτυο της εξυπηρετεί 182.000 κατοίκους και έχει έκταση  μεγαλύτερη όλης της Καρπάθου  έχει κοστίσει συνολικά 5 εκατομμύρια ενισχύει το επιχείρημά μας για το υπερβολικό κόστος του συστήματος της Καρπάθου, συγκρίνοντας το κόστος ανά κάτοικο που είναι 27 € για την Λάρισα και 520 € για την Κάρπαθο.  Το γεγονός ότι η ΕΥΔΑΠ  με δίκτυα  υδροληψίας   και  υδροδότησης χιλιάδων   χιλιομέτρων, που εξυπηρετεί 4,5 εκατομμύρια κατοίκους,  έχει 741  σταθμούς τηλεμέτρησης και  στην Κάρπαθο προβλέπονται 94 από τους οποίους οι 30  μόνο στην Κοινότητα των Μενετών  επιβεβαιώνει την  βασιμότητα των ενστάσεών μας ως προς υπερβολικό πλήθος των σταθμών .  
 Υπάρχουν μας  λένε και ακριβότεροι σταθμοί ελέγχου.  Το ερώτημα ήταν άλλο: «Γιατί επιλέχθηκε η προμήθεια ενός τόσο ακριβού συστήματος με κόστος άνω των 25.000€/σταθμό , ενώ θα μπορούσε να επιτευχθεί τηλεμέτρηση με 3.000€/σταθμό και το υπόλοιπο του δανείου να διατεθεί  σε άλλα μέτρα ουσιαστικής βελτίωσης των αναγκών ύδρευσης» και γιατί αποκλείστηκε η προμήθεια εναλλακτικών  φτηνότερων συστημάτων.
Στην ανακοίνωση αναφέρεται πως : « Η λεπτομερής περιγραφή του φυσικού αντικειμένου είναι δείγμα διαφάνειας. Νωρίτερα o ίδιος κύριος είχε επικαλεστεί ότι δεν έγινε η μελέτη σωστά…. Προφανώς υπάρχει σύγχυση».  Μάλλον ο συντάκτης της ανακοίνωσης συγχέει σκόπιμα τα πράγματα.
Η πείρα μας έχει διδάξει πως η αναλυτική και περιοριστική περιγραφή μιας προμήθειας είναι δυνατόν να αποτελεί φωτογραφική αποτύπωση συγκεκριμένου προϊόντος που οδηγεί σε προκαθορισμένο αποτέλεσμα την διαγωνιστική διαδικασία που μπορεί να είναι  κατά τα άλλα άψογη.  Σε καμιά περίπτωση δεν αναιρεί τα σφάλματα της μελέτης, όσον αφορά το πλήθος των σταθμών και την χρησιμότητά τους και τον αποκλεισμό φτηνότερων συστημάτων τηλεμετρίας . Επισημάναμε μόνο  μερικά από τα σφάλματα που είναι τόσο κραυγαλέα που μπορούν να γίνουν αντιληπτά ακόμη και από άσχετους με το αντικείμενο. Ένα τέτοιο είναι πχ. η τοποθέτηση δυο πλήρων συστημάτων τηλεμετρίας και δυο φωτοβολταϊκων συστημάτων στις δυο δεξαμενές του Διαφανίου που βρίσκονται σε απόσταση 10 μέτρων για να μετριέται σε πραγματικό χρόνο το νερό που πηγαίνει από τη μια δεξαμενή στην άλλη ή η τοποθέτηση σταθμών τηλεμετρίας με λογικούς ελεγκτές στις πηγές . Θα μπορούσαμε να σημειώσουμε και  πολλά άλλα  που έχουμε εντοπίσει αλλά δεν ήταν αυτός ο σκοπός μας.
Οι αστοχίες άλλωστε της μελέτης και η εκτίμησή μας ότι συντάχθηκε χωρίς  καν ο μελετητής να επισκεφθεί  προηγουμένως τις θέσεις των σταθμών επιβεβαιώνονται από την ίδια την απάντηση του δήμου που σε άλλο σημείο αναφέρει: «Μετά την υπογραφή της σύμβασης με τον Ανάδοχο υπάρχει το στάδιο που ονομάζεται «Μελέτη εφαρμογής»*.Στο στάδιο αυτό γίνεται επιτόπου επίσκεψη και καταγράφεται σε κάθε λεπτομέρεια η υφιστάμενη κατάσταση και εάν υπάρχουν θέματα όπως αυτά που περιγράφηκαν τότε τα υλικά του εν λόγω σταθμού τα παραδίδει ο Ανάδοχος στην αποθήκη της υπηρεσίας για χρήση στο μέλλον».
   Θα αντιπαρέλθομε  το γεγονός ότι στο Τεχνικό Δελτίο αναγράφεται ότι δεν απαιτείται μελέτη εφαρμογής για την  προμήθεια . Μας αρκεί  πως ο συντάκτης της απάντησης  παραδέχεται ότι θα πληρωθούν στον ανάδοχο δεκάδες χιλιάδες ευρώ για σταθμούς που δεν έχουμε ανάγκη  με ενδεχόμενο να μη χρησιμοποιηθούν ποτέ.  Μας θυμίζει την προμήθεια συμπιεστή σκουπιδιών, που πραγματοποιήθηκε από την κοινότητα  Ολύμπου το 2009, στα πλαίσια του προγράμματος ΘΗΣΕΑΣ  που κόστισε 290.000€ χωρίς να χρησιμοποιηθεί ποτέ.   
Μας λένε πως «ο χρηματοδότης καλύπτει το κόστος της προμήθειας και η υπηρεσία είτε το συντηρεί μόνη της εφόσον μπορεί και το επιθυμεί είτε το αναθέτει σε τρίτους».  Αυτό το γνωρίζαμε, όπως  και   ότι η συντήρηση και η αναβάθμιση του συστήματος θα ανατεθεί στον προμηθευτή με κόστος που θα ξεπερνά κατά πολύ το υποτιθέμενο όφελος των 28.000€/έτος.  Το ερώτημα που θέσαμε ήταν άλλο: «Για  ποιο λόγο δεν ζητήθηκε να περιληφθεί στις προσφορές  το κόστος συντήρησης και λειτουργίας του συστήματος,  που θα επιβαρύνει τους Δημότες, ώστε να ληφθεί υπόψη κατά την αξιολόγηση των προσφορών;».  
Ελπίζουμε και περιμένουμε από τον Δήμαρχο, του οποίου τις αγαθές προθέσεις και την ακεραιότητα δεν αμφισβητούμε, να ξαναδεί το θέμα και να μη υπογράψει τη σύμβαση, αλλά να ζητήσει από τον Υπουργό Εσωτερικών την τροποποίηση της απόφασης χρηματοδότησης  για να διαθέσει μέρος, έστω του δανείου σε δράσεις του ίδιου άξονα , που έχει τον  τίτλο «Βελτίωση των υποδομών των δικτύων ύδρευσης»,  αλλά σε έργα και προμήθειες υλικών, που πράγματι θα  βελτιώσουν τις υποδομές των δικτύων ύδρευσης του νησιού μας και θα βοηθήσουν να φτάσει η Κάρπαθος εκεί που μπορεί και της αξίζει σε αυτόν τον τομέα.

Δρομολόγια πλοίων

ΔΡΟΜΟΛΟΓΙΑ ΠΛΟΙΩΝ

Δεν πρέπει να χάσουμε την ευκαιρία για βελτίωσης τους 

   Η συμμετοχή  Δωδεκανήσιου στην εκάστοτε Κυβέρνηση εθεωρείτο πάντοτε  ευκαιρία για  προώθηση   λύσεων σε  προβλήματα των νησιών μας.  Τωρα έχουμε την ευτυχή συγκυρία να βρίσκονται δυο Καρπάθιοι  στην Κυβέρνηση.  Θα πρέπει λοιπόν να  εκμεταλλευτούμε την ευκαιρία αυτή   για την επίλυση  χρόνιων  προβλημάτων όπως είναι το θέμα της ακτοπλοϊκής συγκοινωνίας  , που είναι η χειρότερη  όλων των νησιών.

Η   απόσταση της  Καρπάθου  από τον Πειραιά είναι 251 Ν. Μίλια , αλλά  με βάση τα σημερινά δρομολόγια  με τις πολλές ενδιάμεσες προσεγγίσεις η απόσταση αυτή στην πράξη  σχεδόν διπλασιάζεται.

 Επανειλημμένα επισημάνθηκε  η ανάγκη ανάληψης ενεργειών και άσκησης πίεσης για την βελτίωση της  απαράδεκτης  αυτής κατάστασης. 

 Να απαιτήσουμε ακτοπλοϊκή συγκοινωνία ίδιου επιπέδου με άλλων  νησιών  με πολύ λιγότερο πληθυσμό.

  Να υποβάλουμε μια ρεαλιστική πρόταση δρομολογίων χωρίς μαξιμαλισμούς  και να απαιτήσουμε  την επιδότησή τους για μια δωδεκαετία με το όποιο ποσό απαιτείται , για να είναι   βιώσιμη  η γραμμή   ώστε να εκδηλωθεί ενδιαφέρον για την μακροχρόνια ανάληψη της σχετικής υποχρέωσης  από κάποια αξιόπιστη εταιρεία και να μη αγωνιούμε κάθε χρόνο  για ποιό πλοίο  και ποια δρομολόγια θα έχουμε.

  Δρομολόγια  με αφετηρία τον Πειραιά  χωρίς πολλές ενδιάμεσες προσεγγίσεις.

Με βάση την κατάσταση   των λιμενικών υποδομών των νησιών μας και την ανάγκη ακτοπλοϊκής σύνδεσης της Καρπάθου τόσο με τον Πειραιά όσο και με την Κρήτη και την Ρόδο  να διεκδικήσουμε την προκήρυξη  τριών δρομολογίων  εβδομαδιαίως από Πειραιά και ενός τοπικού από Ρόδο μέχρι Ηράκλειο  για 12 χρόνια    που είναι δυνατόν να  τα εκτελεί ένα σύγχρονο ταχύπλοο πλοίο  κατηγορίας 1  σαν το ΜΠΛΟΥ ΣΤΑΡ ΠΑΤΜΟΣ με επιδότησή του με 12 εκατομμύρια το χρόνο   :

1. Πειραιάς-Θήρα  -Κάσος -Κάρπαθος -  Ρόδος  (  με διάρκεια  ταξιδιού μέχρι Κάρπαθο 11,5 ωρες),

2. Πειραιάς- Θήρα -Σητεία (ή Άγιος Νικόλαος) - Κάσος- Κάρπαθος - Ρόδος   ( 13-14 ώρες)

3.  Πειραιάς- Θήρα (ή Μήλος)- Ηράκλειο -  Κάσος - Κάρπαθος -Διαφάνι - Χάλκη   Ρόδος   (15 ώρες)

3.  Ρόδο:- Χάλκη -Διαφάνι -Κάρπαθος - Κάσος –  Σητεία - Ηράκλειο  και  επιστροφή  .

  Σχετικό αίτημα υπέβαλε  ο Δήμαρχος  Καρπάθου Γιάννης Νισύριος , αλλά  με την προσθήκη  δυο επι πλέον  τοπικών  δρομολογίων με ανταπόκριση από Ηράκλειο μέχρι Ρόδο, όπως ζητούσε ο Δήμαρχος Κάσου, με αποτέλεσμα  εκτός της   αύξησης των απαιτούμενων πιστώσεων  κατά 8 εκατομμύρια  να  χρειάζονται  δύο πλοία αντί ενός για τη εκτέλεσή τους.

Ο Υπουργός  Ναυτιλίας   με συμπληρωματική απόφαση του προκήρυξε  συμπληρωματικά των ισχυόντων την εκτέλεση τριών δρομολογίων  ακόμη την εβδομάδα   για την περίοδο 1/5 έως 30/9  με Ε/Γ Ο/Γ πλοίο μήκους άνω των 75 μ  με μίσθωμα 32.000 ευρώ ανά δρομολόγιο .  Το πιθανότερο είναι  ο διαγωνισμός να αποβεί άγονος, όπως  συνέβη και  προ διετίας , όταν ο τότε Υπουργός ικανοποιώντας και παλι αίτημα των  τότε Δημοτικών αρχών  προέβη στην προκήρυξη  τριών τοπικών δρομολογίων από Ρόδο-Κάρπαθο- Κάσο.

  Η προσθήκη των τριών  τελευταίων  τοπικών  δρομολογίων για τα οποία θα πληρωθούν 2.238.000 ευρώ και  ενδεχόμενα να συμπίπτουν και με τα δρομολόγια των μεγάλων πλοίων κρίνεται, πως δεν εξυπηρετούν ούτε τους κατοίκους ούτε τους επισκέπτες των νησιών μας .   

    Προτιμότερο  θα ήταν αντί των τριών τοπικών με μικρό πλοίο να προκηρυχθεί ένα  ακόμη δρομολόγιο την εβδομάδα   για το   διάστημα από 1η   Απριλίου μέχρι 30 Σεπτεμβρίου   με πλοίο 1^ης Κατηγορίας  άνω των 100μ με αφετηρία τον  Πειραιά  ( Πειραιά-  Θήρα-Σητεία- Κάσος- Κάρπαθος -Ρόδος – με   ή εναλλακτικά  Πειραιά -Πάρο Νάξο- Θήρα -Σητεία -Κάσος- Κάρπαθος Ρόδος  .

Είναι απαράδεκτο  το κράτος να διαθέτει  συνολικά ετησίως 12.914.000  ευρώ χωρίς να έχουμε ικανοποιητική  εξυπηρέτηση λόγω εσφαλμένου σχεδιασμού των δρομολογίων.

 Γι αυτό είναι   ανάγκη να προλάβουμε τα ίδια σφάλματα σχεδιασμού για το μέλλον.

Ακούγεται πως ο Υπουργός Ναυτιλίας υποσχέθηκε να προκηρύξει την γραμμή για 12 χρόνια αρκεί να έχει έγγραφη διαβεβαίωση από πλοιοκτήτρια εταιρεία ότι θα εκδηλώσει ενδιαφέρον. Όμως   τα δρομολόγια που περιλήφθηκαν στο εναλλακτικό δίκτυο για το 2021 είναι επανάληψη των ισχυόντων με μόνο την προσθήκη του τοπικού δρομολογίου  Σητεία -Κάσος -Κάρπαθος  και έτσι κινδυνεύουμε  να προκηρυχθούν  αυτά και να  μη έχουμε σωστή εξυπηρέτηση για άλλα  12 χρόνια.

Άποψή μας ότι  πρέπει πρώτα να καθορισθούν  τα δρομολόγια που θα εξυπηρετούν  ικανοποιητικά την Κάρπαθο και  τα τμήματα του δρομολογίου  που θα επιδοτηθούν, ώστε  η συνολική επιδότηση να κυμαίνεται γύρω στα 12 εκατομμύρια    για να είναι βιώσιμη η εκμετάλλευση του πλοίου που θα αναλάβει την εξυπηρέτησή τους και να εκδηλωθεί ενδιαφέρον από μια αξιόπιστη εταιρεία για την ανάληψη της σχετικής υποχρέωσης.

Αυτό θα πρέπει να είναι το κοινό αίτημα όλων Καρπαθίων και Κασίων και όχι η αύξηση των τοπικών δρομολογίων, που μπορεί να είναι προς όφελος μικροεφοπλιστών ή να ικανοποιούν τις φιλοδοξίες ή τα προσωπικά συμφέροντα κάποιων, αλλά δεν εξυπηρετούν  σωστά τα νησιά μας.

   Είναι ανάγκη   να κινητοποιηθούν  άμεσα όλοι ,  θεσμικοί φορείς  και Σύλλογοι,   προτείνοντας ρεαλιστικές  και ορθολογικές λύσεις  και να επιμείνουμε στην ικανοποίησή τους  διαφορετικά κινδυνεύουμε να μείνουμε για πολλά χρόνια με  δρομολόγια που δεν θα  εξυπηρετούν   ικανοποιητικά τα νησιά μας .

ΤΗΛΕ-ΕΛΕΓΧΟΣ ΔΙΚΤΥΩΝ ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΚΑΡΠΑΘΟΥ

ΤΗΛΕ-ΕΛΕΓΧΟΣ ΔΙΚΤΥΩΝ ΥΔΡΕΥΣΗΣ

Ολοκληρώθηκε o διαγωνισμός με πολλά ερωτηματικά   

               Ολοκληρώθηκε ο διαγωνισμός για την προμήθεια «συστήματος  εξοικονόμησης διασφάλισης  επάρκειας και βελτίωσης ποιότητας πόσιμου νερού Δήμου Καρπάθου». Ανάδοχος αναδείχθηκε  η «MACHINOR ΗΛΕΚΤΡΟΤΕΧΝΙΚΑ ΕΡΓΑ ΚΑΙ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ»  έναντι  3.234.515,97€  ( με έκπτωση μόλις4%).

Σύμφωνα με την «τεχνική έκθεση»  με την εγκατάσταση του συστήματος θα γίνει «ένα  μεγάλο βήμα για τον καθορισμό σωστών διαδικασιών για τον περιορισμό των διαρροών»,  με  στόχο την μείωση κατά 36% των καταγεγραμμένων ως πραγματικών απωλειών και 10% των φαινομένων διαρροών, με συνολικό όφελος 28.000 ευρώ ετησίως.

 Με άλλα λόγια διατίθενται 3.234.515,97€  για ένα βήμα για περιορισμό των διαρροών με προσδοκώμενο όφελος 28.000 ευρώ ετησίως που σημαίνει πως η απόσβεση της επένδυσης θα γίνει σε 115 χρόνια!!!!

Σημειώνεται πως η  πρόταση για την προμήθεια του συστήματος υποβλήθηκε  στα πλαίσια της πρόσκλησης του Υπουργείου Εσωτερικών  με Α.Π. 18334/10.05.2018 του Προγράμματος «ΦΙΛΟΔΗΜΟΣ I» στον Άξονα Προτεραιότητας «Βελτίωση των υποδομών των δικτύων ύδρευσης»  η οποία αφορούσε στη χρηματοδότηση των Δήμων και ΔΕΥΑ   για την κατασκευή έργων και την προμήθεια εξοπλισμού «με στόχο την εξασφάλιση επαρκούς ποσότητας και ποιότητας ύδατος για ανθρώπινη κατανάλωση».

Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με την προκήρυξη του Υπουργείου , μπορούσαν να προταθούν από το Δήμο για χρηματοδότηση  :

«- Κατασκευή νέων εξωτερικών δικτύων και έργων επέκτασης - ενίσχυσης υφιστάμενων εξωτερικών δικτύων μεταφοράς πόσιμου νερού …...
-Αναβάθμιση εσωτερικών δικτύων διανομής πόσιμου νερού μέσω  αντικατάστασης παλαιωμένων αγωγών, διασύνδεσης αγωγών, ενίσχυσης διατομών, δημιουργίας ζωνών και επαρκών βρόγχων, με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας του παρεχόμενου ύδατος, των υδραυλικών χαρακτηριστικών λειτουργιάς των δικτύων και την καλύτερη λειτουργικότητα και ευελιξία του δικτύου σε περιπτώσεις βλάβης ή απομόνωσης τμημάτων για συντήρηση, ή ακόμα για την περίπτωση απομόνωσης της κεντρικής δεξαμενής, κεντρικού φρεατίου.
- Κατασκευή υποδομών αποθήκευσης (π.χ. λιμνοδεξαμενές, φράγματα, δεξαμενές κλπ) και διανομής (π.χ. αντλιοστασίων κλπ) πόσιμου νερού ή αναβάθμιση υφιστάμενων.
- Κατασκευή εγκαταστάσεων επεξεργασίας πόσιμου νερού με τον απαιτούμενο ηλεκτρομηχανολογικό εξοπλισμό (π.χ. διυλιστήρια, διατάξεις αποσκλήρυνσης αποσιδήρωσης - απονιτροποίησης νερού κλπ).
- Προμήθεια και εγκατάσταση συστημάτων ελέγχου διαρροών (τηλε-έλεγχος / τηλεχειρισμός) σε υφιστάμενα δίκτυα μεταφοράς και διανομής νερού (π.χ. κεντρικού μετρητικού συστήματος τροφοδοσίας του δικτύου ύδρευσης, συστήματος διαχείρισης της πίεσης του δικτύου ύδρευσης, παρακολούθησης και αυτομάτου ελέγχου των υδραυλικών λειτουργικών παραμέτρων κλπ).
- Εγκαταστάσεις αφαλάτωσης θαλασσινού/υφάλμυρου νερού με τα αναγκαία έργα υδροληψίας και διάθεσης των παραπροϊόντων της  αφαλάτωσης.
-Δράσεις Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας για την ενεργειακή αυτονομία του εξοπλισμού των ως άνω εγκαταστάσεων και υποδομών εγκατάστασης».  
 Στην πρόσκληση αναφερόταν ότι έπρεπε να υποβληθεί Τεχνική έκθεση με στοιχεία λειτουργίας του δικτύου ύδρευσης   στην οποία θα τεκμηριώνεται τόσο η αναγκαιότητα της προτεινόμενης πράξης όσο και ότι αυτή αποτελεί τη βέλτιστη λύση.

Το πρώτο και βασικό ερώτημα είναι με ποια κριτήρια από όλες τις παραπάνω χρήσιμες και αναγκαίες δράσεις  επιλέχθηκε η  προμήθεια του συστήματος τηλεμέτρησης με κόστος 3.372.800 €, που έλαχιστα ή και ουδόλως συμβάλλει  στην  διασφαλιση της επάρκειας του πόσιμου νερού.

Όταν   το φθινόπωρο του 2018  έγινε γνωστό το κόστος της πρότασης για τον τηλεέλεγχο του νερού   με σχόλιο  στην ΚΑΡΠΑΘΙΑΚΗ  με τον τίτλο «ΛΕΦΤΑ ΥΠΑΡΧΟΥΝ -ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΑΠΟΥΣΙΑΖΕΙ»  εκφράσαμε   προβληματισμό τόσο για την σκοπιμότητα της προμήθειας  όσο και το υπερβολικό κόστος  του συστήματος σε σχέση με παρόμοιες προτάσεις άλλων δήμων και  επισημάναμε ότι   το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα ήταν δυνατό να επιτευχθεί με πολύ μικρότερο κόστος .  Σαν παράδειγμα αναφέραμε ότι η ΔΕΥΑ Λάρισας πόλης  με 145.000 κατοίκους προχωρουσε στην προμήθεια και εγκατάσταση παρόμοιου συστήματος  με  κόστος 1.330.814 ευρώ  Ο τότε Δήμαρχος απάντησε δια του τύπου ότι το υψηλό κόστος του συστήματος της Καρπάθου  οφειλόταν  στο ότι  αυτό περιλάμβανε  94 σημεία ελέγχου  και της Λάρισας 30 !!! .  Παρόλο που η απάντηση δεν μας έπεισε δεν επανήλθαμε γιατί περιμέναμε ότι νέος Δήμαρχος  και το νέο Δημοτικό Συμβούλιο που θα προέκυπτε από τις εκλογές, θα επανεξέταζαν εξ υπαρχής το θέμα , θα ανέστελλαν  τον διαγωνισμό και θα επεδίωκαν να πάρουν έγκριση για να χρησιμοποιήσουν το δάνειο σε άλλες πιο χρήσιμες δράσεις, οι οποίες θα συμβάλλουν πραγματικά στην αύξηση της επάρκειας  και στην μείωση των απωλειών και της τιμής του νερού. Αντί αυτού  έσπευσαν, έξι μόλις μέρες μετά την ανάληψη των καθηκόντων τους, να προκηρύξουν τον διαγωνισμό  με τους όρους και το φυσικό αντικείμενο που είχε εγκριθεί από την προηγούμενη οικονομική επιτροπή,  με την αιτιολογία ότι αν δεν υλοποιούσαν αμέσως την προμήθεια θα έπαιρνε το δάνειο κάποιος άλλος Δήμος .

            Δεν συμφωνούμε με αυτή την λογική . Δική μας θέση ήταν και είναι ότι το προϊόν του δανείου έπρεπε  να χρησιμοποιηθεί προς όφελος των κατοίκων   και όχι προς όφελος των προμηθευτών και των συνεργατών τους . Δυστυχώς αν κρίνουμε από τις προβλεπόμενες «βελτιώσεις» του συστήματος ύδρευσης , όπως αυτές περιγράφονται στο αντικείμενο της προκήρυξης η προμήθεια του συστήματος μόνο τον προμηθευτή θα ωφελήσει.

 Σύμφωνα με όσα αναφέρονται στην προκήρυξη  «αντικείμενο της προμήθειας είναι η εγκατάσταση και θέση σε λειτουργία ενός ολοκληρωμένου, λειτουργικού και ενιαίου Συστήματος Τηλεμετρίας και Τηλεελέγχου στο δίκτυο ύδρευσης με κύριο σκοπό  την εξοικονόμηση, τη διασφάλιση επάρκειας και τη βελτίωση της ποιότητας του πόσιμου νερού στο Δήμο Καρπάθου που περιλαμβάνει  :

·        Όργανα μέτρησης παροχής, πίεσης τα οποία θα ενισχύσουν την υποδομή του υφιστάμενου εξοπλισμού μετρήσεων και που θα αποτελέσει το μέρος υποδοχής δεδομένων του συστήματος.

·        Συστήματα τηλεμετρίας (τοπικοί σταθμοί ελέγχου και μετρήσεων,ΤΣΕ,)   εγκατεστημένων στις γεωτρήσεις, τα αντλιοστάσια και τις δεξαμενές αποτελούμενων βασικά από προγραμματιζόμενους ελεγκτές, συστήματα ενσύρματης αλλά και ασύρματης επικοινωνίας και λοιπό ηλεκτρολογικό εξοπλισμό.

Συνολικά    θα αποτελείται από  94 ΤΣΕ ,Ένα (1) Κεντρικό  Σταθμό Ελέγχου (ΚΣΕ) και Δύο (2) Φορητούς Σταθμούς Ελέγχου (ΦΣΕ) και συσκευών εντοπισμού αγωγών και διαρροών»  .

             Το κόστος των  Σταθμών  Τοπικού Ελέγχου (ΤΣΕ)  ανέρχεται κατά μέσο όρο σε 27.000 ευρώ ανά σταθμό , του κεντρικού σταθμού ελέγχου και διαχείρισης σε 556.000 ευρώ,  των δυό φορητών μετρητών παροχής   10.515 ευρώ ο καθένας , του φορητού αναλυτή ενέργειας 8.277  και  του φορητού  μετρητή ποιοτικών χαρακτηριστικών  9.728 . Προβλέπεται ακόμη αμοιβή για εκπαίδευση 11.553   και για την λειτουργία- βελτιώσεις του συστήματος  για το πρώτο χρόνο  λειτουργίας που έχει την ευθύνη ο ανάδοχος 28.148 ευρώ. (Μετά την παράδοση  του συστήματος  προβλέπεται ότι ο ανάδοχος θα δώσει προσφορά για την συντήρηση του συστήματος και τα ανταλλακτικά).

Η   πρόταση εγκρίθηκε να ενταθεί  στο πρόγραμμα “ΦΙΛΟΔΗΜΟΣ Ι” με χορήγηση επενδυτικού τοκοχρεολυτικού δανείου στο Δήμο 3.372.800 € που καλύπτεται κατά 75% από πόρους της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και κατά 25% από πόρους του Τ.Π. & Δανείων και θα αποπληρωθεί από το πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων (Π.Δ.Ε.)σε δεκαπέντε χρόνια με ετήσια δόση 290.000 ευρώ περίπου .Ίσως αυτός να ήταν  και ο λόγος   για τον οποίο οι Δ. Σύμβουλοι  συμφώνησαν στην σύναψη της δανειακής σύμβασης χωρίς να ζητήσουν λεπτομέρειες για το σύστημα τηλεμετρίας και χωρίς να  εξετάσουν ποιο θα είναι το όφελος από την εγκατάσταση του και να λάβουν υπόψη τους ότι η τοκοχρεωλυτική δόση του δανείου των 300 χιλιάδων ευρώ τον χρόνο είναι ενδεχόμενο να μειώσει ή και να στερήσει από τον Δήμο δυνατότητα άντλησης στα επόμενα χρόνια πόρων από το Π.Δ.Ε. ή  δυνατότητα λήψης άλλου δανείου  για άλλα πιο χρήσιμα και απαραίτητα έργα. αφού  για την εξασφάλιση του Δανείου  ενεχυριάζονται έσοδα του Δήμου  για 15 χρόνια.

Όταν ο Δήμος μπορούσε να ζητήσει την χρηματοδότηση έργων και προμήθειας εξοπλισμού που θα συνέβαλαν στην εκμετάλλευση των επιφανειακών νερών που χύνονται στην θάλασσα , στον εμπλουτισμό των υπόγειων αποθεμάτων,  προμήθειας μονάδων αφαλάτωσης ή μονάδων αντίστροφης ώσμωσης , ώστε να εξασφαλίζεται  επάρκεια  και   βελτίωση της ποιότητας του πόσιμου νερού, την αντικατάστασης πεπαλαιωμένων δικτύων, ώστε να μειωθούν οι πραγματικές απώλειες,  η υποβολή  πρότασης 3,372 εκατομμυρίων απλά  και μόνο για  την τηλεμέτρηση του νερού  που στέλνεται από στα αντλιοστάσια στις δεξαμενές ή που  πηγαίνει από την μια δεξαμενή στην άλλη και του νερού που βγαίνει από την κάθε δεξαμενή ,  δεν μπορεί να αιτιολογηθεί με  βάση την κοινή λογική .

(ΣΣ.Ο δήμος Σύρου ενέταξε  στο προγραμμα στα πλαίσια της ίδιας πρόσκλησης την προμήθεια μιας αυτόνομης εγκατάστασης αφαλάτωσης  δυναμικότητας 1000 κ.μ. /ημέρα με κόστος 350.000 ευρώ) .

Ενδεικτικά της προχειρότητας της «μελέτης» του υπό προμήθεια συστήματος είναι όσα προβλέπονται να γίνουν στο σύστημα ύδρευσης της Δημοτικής Κοινότητας Ολύμπου  για το οποίο  έχουμε ιδίαν αντίληψη .

Η  Όλυμπος υδρεύεται από την πηγή της «Μέσα Βρύσης και από την Γεώτρηση του «Φραγκούλη». Το νερό της πηγής με φυσική ροή ρέει  στην δεξαμενή της Μακρυμύτας και από εκεί αντλείται προς την δεξαμενή ύδρευσης του οικισμού (Αι Νούφρη) και το νερό τα γεώτρησης αντλείται στην δεξαμενή της «Λακάνης» και από εκεί με φυσική ροή τροφοδοτείται η   δεξαμενή    ύδρευσης  του «Αι Νούφρη».  Το 2003 είχαμε εγκαταστήσει ένα απλό σύστημα αυτοματισμού το οποίο κόστισε 300 ευρώ και με το οποίο επιτυγχάναμε  να αντλείται κατά προτεραιότητα το νερό της πηγής  για την ύδρευση του οικισμού και αν αυτό δεν επαρκούσε  και κατέβαινε ένα μέτρο η στάθμη της δεξαμενής ύδρευσης (Αι Νούφρη) τότε άνοιγε ένα απλό μηχανικό φλοτέρ και καλυπτόταν  οι ανάγκες από το νερό   από την δεξαμενή της Λεκάνης με φυσική Ροή. Έτσι επιτυγχάνετο οικονομία τόσο στο ηλεκτρικό ρεύμα όσο και στο υπόγειο απόθεμα του νερού.

Το Διαφάνι υδρεύεται από τις πηγές Δρόση  και Βαναντας και την Γεώτρηση «Κόκκινου Χωράφι», από την οποία  στέλνεται το νερό στην δεξαμενή της Κυμαρέας , η οποία σε περιόδους λειψυδρίας, ενισχύεται και από την δεξαμενή της «Λακάνης» με φυσική ροή. Από την  δεξαμενή της Κυμαρέας  στέλνεται νερό και στην Δεξαμενή της Αυλώνας  ( που έχει κατανάλωση περίπου 1000 κ.μ. το χρόνο). Μια τρίτη γεώτρηση  του «Αποσκοινου» χρησιμοποιείται για την ύδρευση της περιοχής Αγίου Μηνά και Πέι (10 παροχές με συνολική κατανάλωση περίπου 1000 κ.μ/ κατ’ έτος) .

Σε όλα τα αντλιοστάσια υπήρχαν υδρόμετρα που μετρούσαν το νερό που αντλείται προς τις δεξαμενές . Υδρόμετρα είχαν τοποθετηθεί και στις εξόδους  των δεξαμενών     και έτσι μπορούσε να ελέγχεται αν το νερό που εισέρχεται στο δίκτυο  ύδρευσης τιμολογείται και να   εξακριβώνεται αν υπάρχουν πραγματικές διαρροές ή φαινόμενες (κλοπές από παράνομες συνδέσεις).

Για την πλήρη αυτοματοποίηση του συστήματος ύδρευσης Διαφανίου, Αυλώνας και Αγίου Μηνά χρειαζόταν να τοποθετηθούν ηλεκτρικά φλοτέρ ή αισθητήρες στάθμης στις δεξαμενές και να συνδεθούν ενσύρματα ή ασύρματα με τα ρελιέ των αντλιοστάσιων ,   και μια τηλεχειριζόμενη ηλεκτροβάνα στην δεξαμενή της Κυμαρέας, ώστε να συμπληρώνεται αυτόματα το νερό των δεξαμενών ,   όταν η στάθμη τους κατέβαινε κάτω από ένα όριο ασφαλείας. Το  συνολικό κόστος τοποθέτησης των χρήσιμων αυτών αυτοματισμών δεν ξεπερνούσε τις 6.000 ευρώ. Χρήσιμο θα ήταν ακόμη να τοποθετηθεί ένας σωλήνας ύδρευσης Φ20  κόστους 3000 ευρώ απ’ ευθείας από την δεξαμενή της Κυμαρέας που θα τροφοδοτούσε δύο-τρεις κοινόχρηστες βρύσες στο Διαφάνι, ώστε οι κάτοικοι  να  χρησιμοποιούν ως πόσιμο το νερό των γεωτρήσεων χωρίς ανάμειξη του με το νερό των πηγών που είναι πιο σκληρό. Χρειαζόταν ακόμη να επισκευασθεί ή αντικατασταθεί η αντλία του αντλιοστασίου της Μακρυμήτας , που δεν λειτουργεί τα τελευταία δέκα χρόνια με αποτέλεσμα το νερό της πηγής να χύνεται στην θάλασσα και  να  υδρεύεται η Όλυμπος αποκλειστικά από την γεώτρηση με δεκαπλάσιο κόστος . Απαραίτητο τέλος είναι  να θαφτούν στο έδαφος τα τμήματα του δικτύου της Αυλώνας, της Βανάντας προς Διαφάνι, της περιοχής Αγ.Μηνα- Πέι κλπ  αλλά και τμήματος του εσωτερικού δικτύου της Ολύμπου  που είναι εκτεθειμένα στον ήλιο με αποτέλεσμα να  το νερό  κυριολεκτικά να βράζει ιδιαίτερα το καλοκαίρι με κίνδυνο πολλαπλασιασμού τυχόν υπαρχόντων βακτηριδίων, αλλά και να φθείρονται  οι σωληνώσεις. Καλό τέλος θα ήταν να αντικατασταθούν αντλίες ή να  γίνει προληπτικά προμήθεια εφεδρικές ώστε να μη αναγκάζονται οι δημότες να καταφεύγουν σε έρανο για την προμήθεια τους όπως έγινε πριν δυό χρόνια στο Διαφάνι .

 Αντί  όλων αυτών  των χρήσιμων δράσεων με το υπό προμήθεια σύστημα  προβλέπεται να πληρωθούν συνολικά 300.000  ευρώ   για  προμήθεια και εγκατάσταση ένδεκα (11) ΤΣΕ    αντικατάσταση των  μηχανικών υδρόμετρων  των  αντλιοστασίων και των δεξαμενών με Μετρητές Υπερήχων , Προγραμματιζόμενους Λογικούς Ελεγκτές και  σύστημα συνεχούς  μετάδοσης των μετρήσεων στον Κεντρικό Σταθμό Ελέγχου καθώς και φωτοβολταϊκα συστήματα  για την λειτουργία τους . Σπαταλούνται  κυριολεκτικά 300.000 ευρώ  για να παρακολουθείται μέσω του Κεντρικού Σταθμού Ελέγχου  στα Πηγάδια πόσο νερό  μπαίνει και βγαίνει από τις δεξαμενές της ΔΕ Ολύμπου.

Σημειώνεται πως στην προκήρυξη υπήρχε όρος ότι οι συμμετέχοντες  στο διαγωνισμό έπρεπε να είχαν εφοδιασθεί με βεβαίωση της τεχνικής Υπηρεσίας ότι επισκέφθηκαν τα σημεία τοποθέτησης των σταθμών  για να λάβουν γνώση των τοπικών συνθηκών. Εξ αιτίας αυτού του όρου αποκλείσθηκαν τρεις από τους έξι συμμετασχόντες. Αμφιβάλλουμε όμως αν ο συντάκτης της «μελέτης»  και της περιγραφής του φυσικού αντικειμένου   είχε επισκεφθεί τα σημεία των αντλιοστασίων και των δεξαμενών και αν είχε  γνώση των συνθηκών  λειτουργίας του συστήματος ύδρευσης της Δ.Ε. Ολύμπου. Το συμπέρασμα αυτό συνάγεται από το γεγονός ότι προβλέπεται να τοποθετηθεί σύστημα τηλεμέτρησης και στις δύο δεξαμενές του Διαφανίου , που βρίσκονται σε απόσταση 10 μ. και από την μια πάει το νερό στην  άλλη και μάλιστα προβλέπεται να  τοποθετηθούν και στις δυό φωτοβολταϊκά συστήματα αξία 3500 ευρώ το καθένα. Φωτοβολταϊκά συστήματα προβλέπεται να τοποθετηθούν και στις δεξαμενές Μακρυμήτας , Αποσκοίνου και  Αυλώνας παρόλο που θα ήταν πολύ οικονομικότερο να  συνδεθούν με το δίκτυο της ΔΕΗ .

Παρόμοιες αστοχίες   της «μελέτης» που έχει συνταχθεί και κοστολογηθεί με περισσήν ακρίβεια ( με προσέγγιση ευρώ)   από το ίδιο πρόσωπο  εντοπίζονται και στους ΤΣΕ που προβλέπονται να τοποθετηθούν  και στα δίκτυα ύδρευσης των οικισμών της ΔΕ Καρπάθου, αλλά θα κουράσουμε άν   αναφερθούμε στο καθένα ξεχωριστά.  

 Θα  παραθέσουμε  μόνο μερικά από τα ερωτήματα  που αβίαστα προκύπτουν από απλή ανάγνωση της «μελέτης», των όρων της προκήρυξης και της περιγραφής του φυσικού αντικειμένου της προμήθειας    με βάση την κοινή εμπειρία και όχι από έλεγχό της από άτομο με ειδικές γνώσεις  :

1.      Ποιος ήταν ο λόγος της  τόσο λεπτομερειακής περιγραφής του αντικειμένου της μελέτης με  ακριβή καθορισμό και ακριβή τιμολόγηση  των προς προμήθεια επι μέρους υλικών και του κόστους των  εργασιών (με προσέγγιση 1 ευρώ) , όταν κυκλοφορούν  και άλλα εναλλακτικά συστήματα με τα οποία μπορεί να επιτευχθεί το επιθυμητό αποτέλεσμα με πολύ μικρότερο κόστος . Μήπως η τόσο λεπτομερειακή περιγραφή του φυσικού αντικειμένου  οδηγεί σε φωτογραφικό διαγωνισμό που είναι ανεπίτρεπτο και λόγος ακύρωσης του διαγωνισμού;  

2.      Για ποιό λόγο δεν τέθηκε όρος να περιληφθεί στις προσφορές το κόστος συντήρησης και λειτουργίας του συστήματος  αλλά προβλέπεται ότι αυτό θα γίνει μετα  την πάροδο της δοκιμαστικής λειτουργίας ενός  έτους , παρότι το κόστος της συντήρησης που θα επιβαρύνει τους Δημότες είναι σημαντικός παράγοντας και  θα έπρεπε να ληφθεί υπόψη για την την χρησιμότητα του συστήματος και να βαθμολογηθεί κατά την αξιολόγηση των προσφορών;

3.      Με ποια λογική τοποθετούνται πλήρεις σταθμοί ελέγχου   τόσο στα αντλιοστάσια όσο και στις δεξαμενές, ενώ θα αρκούσε η τοποθέτηση μετρητών στάθμης και υδρόμετρων μόνο στις δεξαμενές ύδρευσης , που θα μείωνε στο μισό το σχετικό  κόστος    και  να αντικατασταθούν τα παλιά αντλιοστάσια ή να γίνει προμήθεια εφεδρικών αντλιών ή άλλου πιο χρήσιμου εξοπλισμού; Κατά ποιαν λογική τοποθετείται ΤΣΕ κόστους 25.000 ευρώ σε γεώτρηση που δεν έχει ενεργοποιηθεί ;

4.      Τι εξυπηρετεί η διάθεση δεκάδων χιλιάδων ευρώ  για την συνεχή τηλεμέτρηση σε πραγματικό χρόνο του νερού των πηγών (Αρκάσας, Κυράς Παναγιάς ,Παναγίας  Μεσοχωρίου, Πυλών κλπ.) και μικρών ανεξάρτητων δικτύων ύδρευσης  (Αγ.Νικολαου , Αγ.Μηνα κ.ά)

5.      Για ποιο λόγο επιλέχθηκε  η προμήθεια  φωτοβολταϊκών συστημάτων κόστους  3.254 ευρώ το καθένα για παραγωγή του ελάχιστου ρεύματος που χρειάζεται για την λειτουργία των   ΤΣΕ ,   ενώ ήταν δυνατό να συνδεθούν με λιγότερο κόστος με το δίκτυο της ΔΕΗ  και  γιατί δεν επιλέχθηκε η προμήθεια ηλεκτρομαγνητικών υδρόμετρων και συστήματος μετάδοσης της ένδειξης  μέσω των εταιρειών κινητής τηλεφωνίας , που συνολικά θα κόστιζαν λιγότερο από  όσο κοστίζουν μόνο τα φωτοβολταϊκά ;    

Ελπίζουμε να αναζητηθούν απαντήσεις στα  παραπάνω ερωτήματα από τον Δήμαρχο και τους Δημοτικούς Συμβούλους και να μη αναλάβουν την ευθύνη για την υλοποίηση της  προμήθειας του πανάκριβου αυτού συστήματος μηδαμινής χρησιμότητας .