Ο ΔΡΟΜΟΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟY ΜΗΝΑ
Φρούδες οι ελπίδες ασφαλτόστρωσής του .
Η Δημοτική Επιτροπή πρόσφατα χορήγησε δεύτερη δεκάμηνη παράταση, μέχρι τον
Νοέμβριο, για την ολοκλήρωση των
αδειοδοτήσεων της «Μελέτης βελτίωσης
οδού πρόσβασης στην παραλία ‘Άγιος Μηνάς»,
με το αιτιολογικό πως «οι
διαδικασίες αποδείχθηκαν πιο απαιτητικές και χρονοβόρες από τον αρχικό
προγραμματισμό».
Επιβεβαιώενεται έτσι η πρόβλεψή μας ότι ο μικρός αυτός αγροτικός δρόμος που εξυπηρετεί
την περιοχή
του Φίλιους με τις 15 αγροικίες και τα 100 ελαιόφυτα αγροκτήματα
και μια από ωραιότερες παραλίες της Καρπάθου
, θα παραμείνει για μια ακόμη πενταετία ένας επικίνδυνος χωματόδρομος [i] .
Γνωρίζοντας
τις χρονοβόρες διαδικασίες είχαμε διατυπώσει προ διετίας την άποψη πως ο
Δήμος θα έπρεπε να ακολουθήσει πρακτικές
λύσεις άλλων Δήμων για να πετύχει την χρηματοδότηση της
ασφαλτόστρωσής του δρόμου από το Πρόγραμμά Αγροτικής Ανάπτυξης.
Να διαπλατύνει τον δρόμο με αυτεπιστασία με ίδιους πόρους και να υποβάλει αίτηση για
χρηματοδότηση μόνο της ασφαλτόστρωσής του .
Με αυτή την
μεθόδευση πέτυχε η Κοινότητα Ολύμπου την ένταξη της ασφαλτόστρωσης στο Πρόγραμμα ΘΗΣΕΑΣ το 2006 που δυστυχώς δεν υλοποιήθηκε με ευθύνη του
τότε επικεφαλής της μειοψηφίας και μετέπειτα προέδρου της Κοινότητας.
Το 2005 με
προγραμματική σύμβαση η τεχνική Υπηρεσία
του Δήμου εκπόνησε για λογαριασμό της Κοινότητας μελέτη ασφαλτόστρωσης του δρόμου σε πλάτος 5 μ. με προϋπολογισμό
305.000 και με την αιτιολογία ότι οι βελτιώσεις αφορούν
διανοιγμένο δρόμο πήραμε «απαλλαγή» περιβαλλοντικής αδειοδότησης από την Ειδική Υπηρεσία Περιβάλλοντος του ΥΠΕΧΩΔΕ και με βάση
αυτά τα δικαιολογητικά πετύχαμε
την ένταξη το έργου στο πρόγραμμα
ΘΗΣΕΑΣ 2006-2010.
Έπρεπε βέβαια
να προηγηθεί η διαπλάτυνσή του, ώστε να αποκτήσει το
απαιτούμενο πλάτος 6 μ.. Μετα από
διαπραγμάτευσή ιδιοκτήτης μεγάλης μπουλντόζας προσφέρθηκε να την αναλάβει με μόλις 40.000 ευρώ. Επειδή όμως το ποσό υπερέβαινε το όριο της απευθείας
ανάθεσης θα έπρεπε να γίνει σιωπηρά κατάτμηση του έργου στην οποία δεν συμφώνησε ο επικεφαλής της μειοψηφίας, που
ζήτησε να τηρηθούν «οι νόμιμες διαδικασίες», που συνεπάγονταν εκπόνηση σειράς μελετών το κόστος των οποίων υπερέβαινε κατά πολύ το παραπάνω με αποτέλεσμα να μη αξιοποιηθεί η εγκεκριμένη πίστωση και ο δρόμος , είκοσι χρόνια μετά, να
παραμένει στην ίδια κατάσταση.
Κάνοντας σήμερα την αυτοκριτική μας ίσως έχουμε και
μείς μέρος της ευθύνης γιατί δεν
προχωρήσαμε στην διαπλάτυνση έστω του μισού δρόμου με τις 20.000 ευρώ που
είχαμε εγγράψει στο τεχνικό πρόγραμμα και τον προϋπολογισμό της Κοινότητας του
2006 .
Αλλά και μετά την
ένωση της Κοινότητας με τον Δήμο το 2011
υπήρξαν πολλές ευκαιρίες χρηματοδότησής της ασφαλτόστρωσής
του με εθνικούς ή ευρωπαϊκούς πόρους[ii]
που δεν αξιοποιήθηκαν.
Επειδή δεν
μπορούμε να πιστέψουμε πως οι διατελέσαντες Δήμαρχοι δεν ήθελαν να υλοποιήσουν ένα έργο που όλοι περιλάμβαναν στο πρόγραμμα
τους οδηγούμαστε στο συμπέρασμα πως έπεσαν θύματα αμέλειας ή
εσφαλμένων εισηγήσεων των αρμόδιων υπαλλήλων και τεχνικών συμβούλων
τους [iii].
Δυστυχώς
αυτό φαίνεται να συνέβη τελευταία και με τον νυν Δήμαρχο που έχασε και πάλι την ευκαιρία να εξασφαλίσει ευρωπαϊκούς πόρους για να υλοποιήσει μια από τις προεκλογικές δεσμεύσεις
του .
Από τις
αρχές του 2024 ήταν γνωστό στους παροικούντες την Ιερουσαλήμ πως επρόκειτο να
εκδοθεί από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης πρόσκληση για υποβολή
αιτήσεων στήριξης των Δήμων για την
βελτίωση και ασφαλτόστρωση αγροτικών δρόμων
στα πλαίσια του Προγράμματος
αγροτικής Ανάπτυξης περιόδου 2023-2027.
Περιμέναμε λοιπόν πως ο Δήμος έχοντας την
αρνητική εμπειρία του 2022 , που δεν μπόρεσε να υποβάλει ούτε μια αίτηση στήριξης όταν άλλοι δήμοι πέτυχαν την χρηματοδότηση ασφαλτόστρωσης
δέκα αγροτικών δρόμων, θα προετοιμαζόταν κατάλληλα
για εμπρόθεσμη υποβολή όσο το δυνατόν περισσότερων αιτήσεων .
Δυστυχώς
και πάλι οι προσδοκίες μας διαψεύσθηκαν.
Τον Αύγουστο
στάλθηκε στους Δήμους προδημοσίευση και
στις 8 Νοεμβρίου δημοσιεύθηκε η πρόσκληση του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης που καθόριζε ότι κάθε δήμος είχε δικαίωμα υποβολής μέχρι
έξι αιτήσεων για βελτιώσεις-ασφαλτοστρώσεις υφισταμένων αγροτικών
δρόμων συνολικού προϋπολογισμού 3.000.000 ευρώ
μέχρι τις 27/1/2025.
Αρχές Νοεμβρίου ο Δήμαρχος μας πληροφόρησε ότι είχε αναθέσει
εκπόνηση μελέτης βελτίωσης και ασφαλτόστρωσης του δρόμου του Αγίου Μηνά με 55.000 ευρώ για να
ενταχθεί
στο παραπάνω πρόγραμμα. Γνωρίζοντας τις χρονοβόρες διαδικασίες για την
ωρίμανση των μελετών του είπαμε πως
προτιμότερο θα ήταν να διαθέσει τις 55.000 για την με απευθείας ανάθεση διαπλάτυνση του δρόμου και να υποβληθεί αίτηση για χρηματοδότηση μόνο της ασφαλτόστρωσής του με βάση
την μελέτη του 2006. Διαφορετικά δεν θα μπορέσει να υλοποιήσει την υπόσχεσή του μεσα στην πενταετία της θητείας του..
Τον
Δεκέμβριο αρμόδιοι παράγοντες του Δήμου μας διαβεβαίωναν πως η μελέτη
ήταν έτοιμη με προϋπολογισμό 850.000 ευρώ και ότι ήταν καθόλα έτοιμοι για την εμπρόθεσμη υποβολή της αίτησης
. Αρχές Ιανουαρίου όμως, πληροφορηθήκαμε ότι το έργο δεν μπορούσε να ενταχθεί στο πρόγραμμα γιατί ο
προϋπολογισμός ανέβηκε σε 1.850.000 ευρώ
και ξεπερνούσε το ανώτατο όριο του 1.000.000 που έθετε η πρόσκληση για κάθε
έργο.
Ζητήσαμε να
μας δώσουν αντίγραφο της προκαταρτικής έκθεσης και του
προϋπολογισμού του έργου ή έστω το όνομα
του μελετητή προκειμένου να εξετάσουμε την δυνατότητα μείωσης του προϋπολογισμού, όπως είχαμε κάνει το 2004, όταν σε
συνεννόηση με τον μελετητή , μειώσαμε
τον προϋπολογισμό βελτίωσης και
ασφαλτόστρωσης του επαρχιακού
δρόμου Όλυμπος -Σπόα από 13.500.000 σε 8.900.000 ευρώ.
Μας είπαν
ότι μελετητής ήταν η ΒΙΩΣΙΜΗ ΠΟΛΗ, υπάλληλοι
της οποίας όμως μας πληροφόρησαν ότι δεν είχε υπογραφεί ακόμη προγραμματική σύμβαση
και πως την μελέτη δεν την εκπονούσαν οι
ίδιοι αλλά κάποιος μηχανικός από την
Κάρπαθο ο οποίος είχε επιλεγεί από τον Δήμο.[iv]
Δεδομένου
ότι τα χρονικά περιθώρια είχαν πια στενέψει και
λαμβάνοντας υπόψη ότι σύμφωνα με την πρόσκληση ήταν επιλέξιμη η ασφαλτόστρωση αγροτικών
δρόμων σε ελάχιστο πλάτος κυκλοφορίας τα τρία (3) μέτρα», και ότι
«επιτρέπονται δικαιολογημένες αποκλίσεις από τις ισχύουσες προδιαγραφές» με ηλεκτρονικό μήνυμα που στείλαμε στον Δήμο προτείναμε να υποβάλουν αιτήσεις για απλή
ασφαλτόστρωση των υφισταμένων δρόμων, χωρίς μεταβολή των
γεωμετρικών στοιχείων τους , και για την ασφάλεια της κυκλοφορίας να μονοδρομηθούν. Με μια τέτοια μεθόδευση το κόστος θα μειωνόταν γύρω στις 700.000 ευρώ και το έργο θα συγκέντρωνε πολύ υψηλή βαθμολογία με βάση τα κριτήρια
επιλεξιμότητας. Ακόμη δεδομένου ότι βρίσκεται
εκτός της περιοχής NATURA και
οι εργασίες θα περιορίζονταν στο υφιστάμενο οδόστρωμα, θα μπορούσε να εκδοθεί
βεβαίωση απαλλαγής περιβαλλοντικής αδειοδότηση, όπως είχε πάρει
η Κοινότητα το 2005 .
Εικόνα 1Αεροφωτογραφία
Περιοχής του Φιλιους - Αγίου Μηνά
Είχαμε έγκαιρα επισημάνει πως « ασυγχώρητο λάθος θα είναι να μη εξαντληθούν οι δυνατότητες υποβολής από τον Δήμο όσο το δυνατόν περισσότερων αιτήσεων για ασφαλτόστρωση αγροτικών δρόμων που με βάση τα κριτήρια επιλεξιμότητας συγκεντρώνουν συγκριτικά υψηλή βαθμολογία και να υποβληθούν αιτήσεις για πράξεις που κινδυνεύουν να θεωρηθούν απαράδεκτες λόγω μη εκπλήρωσης των κριτηρίων επιλεξιμότητας ή συγκέντρωσης συνολικής βαθμολογίας κάτω του προβλεπόμενου ορίου του 40%».
Η προτροπή μας αγνοήθηκε. Υποβλήθηκαν μόνο τέσσερες αιτήσεις για τους δρόμους Αργιλοπόταμο - Θώρο (προϋπολογισμού 420.000
ευρώ), Μερτώνα - Κατώδιο, (500.000), Μενετές - Λάι
(300.000) και Διαφάνι
- Βαναντα ( 1.000.000)[v],
που όλες κρίθηκαν ότι δεν πληρούσαν τα
κριτήρια επιλεξιμότητας και συγκέντρωναν
πολύ χαμηλή βαθμολογία.
Δεδομένου
λοιπόν πως ο προϋπολογισμός του συνόλου των
αιτήσεων ανερχόταν σε 2.220.000 ευρώ, υπήρχε
περιθώριο υποβολής και αίτησης για το δρόμο του Αγίου Μηνά
προϋπολογισμού μέχρι 780.000 ευρώ, όπως
προτείναμε , που αντικειμενικά συγκέντρωνε υψηλότερη βαθμολογία και περισσότερες πιθανότητες
χρηματοδότησης.
Η δικαιολογία που προβάλλεται ότι θέλουν να κατασκευάσουν σωστό δρόμο δεν
πείθει. Δεν θέλουμε να γίνουμε μάντης
κακών αλλά με προϋπολογισμό
1.850.000 ευρώ για ένα αγροτικό δρόμο 3 χλμ. φοβόμαστε το έργο ούτε και στην επόμενη προγραμματική περίοδο
2028-2033 θα είναι επιλέξιμο για χρηματοδότηση δεδομένου ότι βασικό κριτήριο
επιλογής είναι το κόστος
σε σχέση με το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα.
Ο γενικός
γραμματέας του Δήμου πρόβαλε ως
δικαιολογία της εκτίναξης του προϋπολογισμού του δρόμου
Αγίου Μηνά στα 1.850.000
ευρώ ότι η κλίση του υπάρχοντος δρόμου
υπερβαίνει το 10 % . Η αλήθεια είναι πως οι Οδηγίες Μελετών Οδικών Έργων
του Υπουργείου (ΟΜΟΕ Τεύχος 3 Χ) αφορούν την χάραξη αγροτικών οδών με όριο «συνιστώμενης» κλίσης σε
ορεινές περιοχές μέχρι 12%
που σε μικρά τμήματα επιτρέπεται
να φτάσει μέχρι και 20% με αιτιολογημένη τεκμηρίωση της Τεχνικής
Υπηρεσίας του Δήμου.
Στην προκειμένη περίπτωση έχουμε υφιστάμενο «αγροτικό» δρόμο και ως εκ τούτου όπως αναφερότανε ρητά στην προκήρυξη του Υπουργείου
επιτρέπονταν « δικαιολογημένες αποκλίσεις από
τις προδιαγραφές» και «ελάχιστο πλάτος
ασφαλτόστρωσης 3 μέτρα» .
Λύσεις
λοιπόν υπήρχαν αλλά για μια ακόμη
φορά φαίνεται πως ο
Δήμαρχος στηρίχθηκε σε εσφαλμένες εισηγήσεις
των τεχνικών και μετακλητών συμβούλων του εξ αιτίας των οποίων έχασε την ευκαιρία να ασφαλτοστρώσει
με ευρωπαϊκούς πόρους τον πολλαπλής ωφελιμότητας αγροτικό δρόμο του Αγίου Μηνά.
Καλό θα
είναι τουλάχιστο να διαθέσει 40.000 ευρώ για την τσιμεντόστρωση μιας λωρίδας κυκλοφορίας πλάτους 3 μέτρων στα τμήματα των δρόμων που παρουσιάζουν μεγάλη κλίση και
να τους μονοδρομήσει για να αυξηθεί η ασφάλεια κυκλοφορίας των
οχημάτων σε αυτούς. .
[i] https://protaikarpathos.blogspot.com/ 10-2-2025 ΑΣΦΑΛΤΟΣΤΡΩΣΗ
ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΔΡΟΜΩΝ Επαναλαμβανόμενα σφάλματα.
[iii] https://protaikarpathos.blogspot.com/ 31-3-2021
ΤΟΠΙΚΑ
ΘΕΜΑΤΑ ΟΛΥΜΠΟΥ, Να
μη χαθεί και πάλι η ευκαιρία.
[iv] Η προγραμματική σύμβαση με την Βιώσιμη Πόλη υπογράφτηκε στις 14/4/2025 με εξάμηνη προθεσμία παράδοσης της μελέτης προθεσμία που παρατάθηκε κατά τέσσερες ακόμη μήνες με την 315/17-10-2025 απόφαση της Δ.Επιτροπής που ενέκρινε αύξηση της αμοιβής σε 64.500 ευρώ και πρόσφατα παρατάθηκε και πάλι για άλλους δέκα μέχρι τις 11.11.2026
