Ο ΔΡΟΜΟΣ ΤΟΥ  ΑΓΙΟY ΜΗΝΑ

Φρούδες οι ελπίδες ασφαλτόστρωσής του.

 

Η Δημοτική Επιτροπή πρόσφατα χορήγησε δεύτερη δεκάμηνη παράταση, μέχρι τον Νοέμβριο, για την ολοκλήρωση των αδειοδοτήσεων της «Μελέτης βελτίωσης οδού πρόσβασης στην παραλία Άγιος Μηνάς», με το αιτιολογικό πως «οι διαδικασίες αποδείχθηκαν πιο απαιτητικές και χρονοβόρες από τον αρχικό προγραμματισμό».

Επιβεβαιώνεται έτσι η πρόβλεψή μας ότι ο μικρός αυτός αγροτικός δρόμος που εξυπηρετεί την περιοχή του Φίλιους με τις 15 αγροικίες και τα 100 ελαιόφυτα αγροκτήματα και μια από ωραιότερες παραλίες της Καρπάθου, θα παραμείνει για μια ακόμη πενταετία ένας επικίνδυνος χωματόδρομος  [i] .

Γνωρίζοντας τις χρονοβόρες διαδικασίες είχαμε διατυπώσει προ διετίας την άποψη πως ο Δήμος θα έπρεπε να ακολουθήσει πρακτικές λύσεις άλλων Δήμων για να πετύχει την χρηματοδότηση της ασφαλτόστρωσής του δρόμου από το Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης.

Να διαπλατύνει τον δρόμο με αυτεπιστασία με ίδιους πόρους και να υποβάλει αίτηση για χρηματοδότηση μόνο της ασφαλτόστρωσής του.

Με αυτή την μεθόδευση πέτυχε η Κοινότητα Ολύμπου την ένταξη της ασφαλτόστρωσης στο Πρόγραμμα ΘΗΣΕΑΣ το 2006 υποβάλλοντας μελέτη απλής ασφαλτόστρωσης του δρόμου σε πλάτος 5 μ. με προϋπολογισμό 305.000  που είχε εκπονήσει η Τεχνική Υπηρεσία του Δήμου και βεβαίωση  «απαλλαγής» από περιβαλλοντική αδειοδότηση  που πήραμε από την Ειδική Υπηρεσία Περιβάλλοντος του ΥΠΕΧΩΔΕ με την αιτιολογία ότι οι βελτιώσεις αφορούν διανοιγμένο δρόμο  . 

Την  διαπλάτυνσή του για  να αποκτήσει το  πλάτος 6 μ. ιδιοκτήτης μεγάλης μπουλντόζας προσφέρθηκε να την αναλάβει με μόλις  40.000 ευρώ  με απευθείας ανάθεση στην οποία  δεν συμφώνησε  για λόγους στείρας αντιπολίτευσης ο επικεφαλής της μειοψηφίας και μετέπειτα πρόεδρος που επέμενε  να τηρηθούν «οι νόμιμες διαδικασίες», που απαιτούσαν  εκπόνηση σειράς μελετών το κόστος των οποίων υπερέβαινε κατά πολύ το παραπάνω ποσό με αποτέλεσμα να  μη απορροφηθεί η πίστωση και ο δρόμος ,  μετα από είκοσι χρόνια ,  να  παραμένει στην ίδια κατάσταση.

 Αλλά και μετά την ένωση της Κοινότητας με τον Δήμο το 2011 υπήρξαν πολλές ευκαιρίες χρηματοδότησής της ασφαλτόστρωσής του με εθνικούς ή ευρωπαϊκούς πόρους[ii] που δεν αξιοποιήθηκαν.

Επειδή δεν μπορούμε να πιστέψουμε πως οι διατελέσαντες Δήμαρχοι δεν ήθελαν να υλοποιήσουν  ένα έργο που όλοι περιλάμβαναν στο πρόγραμμα τους, οδηγούμαστε στο συμπέρασμα πως έπεσαν θύματα αμέλειας ή εσφαλμένων εισηγήσεων των αρμόδιων υπαλλήλων και τεχνικών συμβούλων τους  [iii].

Δυστυχώς αυτό φαίνεται να συνέβη τελευταία και με τον νυν Δήμαρχο που έχασε και πάλι την ευκαιρία να εξασφαλίσει ευρωπαϊκούς πόρους για να υλοποιήσει μια από τις προεκλογικές δεσμεύσεις του.

Από τις αρχές του 2024 ήταν γνωστό στους παροικούντες την Ιερουσαλήμ πως επρόκειτο να εκδοθεί από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης πρόσκληση για υποβολή αιτήσεων στήριξης των Δήμων για την βελτίωση και ασφαλτόστρωση αγροτικών δρόμων στα πλαίσια του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης περιόδου 2023-2027.

Περιμέναμε  πως ο Δήμος έχοντας την αρνητική εμπειρία του 2022, που δεν μπόρεσε να υποβάλει  ούτε μια αίτηση στήριξης όταν άλλοι δήμοι πέτυχαν την χρηματοδότηση ασφαλτόστρωσης δέκα αγροτικών δρόμων, θα προετοιμαζόταν κατάλληλα για εμπρόθεσμη υποβολή όσο το δυνατόν περισσότερων αιτήσεων.

Δυστυχώς και πάλι οι προσδοκίες μας διαψεύσθηκαν.

Τον Αύγουστο στάλθηκε στους Δήμους προδημοσίευση και στις 8 Νοεμβρίου δημοσιεύθηκε η πρόσκληση  του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης που καθόριζε ότι κάθε δήμος είχε δικαίωμα  υποβολής μέχρι  και έξι αιτήσεων για βελτιώσεις-ασφαλτοστρώσεις υφισταμένων αγροτικών δρόμων   συνολικού προϋπολογισμού 3.000.000 ευρώ μέχρι τις 27/1/2025.

Αρχές Νοεμβρίου ο Δήμαρχος μας πληροφόρησε ότι είχε αναθέσει εκπόνηση μελέτης βελτίωσης και ασφαλτόστρωσης του δρόμου του Αγίου Μηνά με 55.000 ευρώ για να ενταχθεί στο παραπάνω πρόγραμμα. Γνωρίζοντας τις χρονοβόρες διαδικασίες για  την  ωρίμανση των  μελετών του είπαμε πως προτιμότερο θα ήταν να διαθέσει τις 55.000 για την με απευθείας ανάθεση διαπλάτυνση του δρόμου και να υποβληθεί αίτηση για χρηματοδότηση μόνο της ασφαλτόστρωσής του με βάση την  μελέτη του 2006 γιατί διαφορετικά θα περάσει η θητεία του χωρίς  να ασφαλτοστρωθεί και πάλι ο δρόμος.

Τον Δεκέμβριο αρμόδιοι παράγοντες του Δήμου μας διαβεβαίωναν πως η μελέτη ειχε εκπονηθεί  με  προϋπολογισμό 850.000 ευρώ . Αρχές Ιανουαρίου όμως πληροφορηθήκαμε ότι  ο προϋπολογισμός ανέβηκε σε 1.850.000 ευρώ και ξεπερνούσε το ανώτατο όριο του 1.000.000 που έθετε η πρόσκληση για κάθε έργο και αετσι δεν ήταν δυνατόν να προταθεί.

  Ζητήσαμε  αντίγραφο της προκαταρτικής έκθεσης και του προϋπολογισμού του έργου ή έστω το όνομα του μελετητή προκειμένου να εξετάσουμε την δυνατότητα μείωσης του προϋπολογισμού, όπως είχαμε κάνει το 2004, όταν σε συνεννόηση με τον μελετητή, μειώσαμε τον προϋπολογισμό βελτίωσης και ασφαλτόστρωσης του επαρχιακού δρόμου Όλυμπος-Σπόα από 13.500.000 σε 8.900.000 ευρώ.

Μας είπαν ότι μελετητής ήταν η ΒΙΩΣΙΜΗ ΠΟΛΗ, υπάλληλοι της οποίας όμως μας πληροφόρησαν ότι δεν είχε υπογραφεί ακόμη προγραμματική σύμβαση και πως την μελέτη δεν την εκπονούσαν οι ίδιοι αλλά κάποιος μηχανικός από την Κάρπαθο ο οποίος είχε επιλεγεί από τον Δήμο.[iv]     

Δεδομένου ότι τα χρονικά περιθώρια είχαν πια στενέψει και λαμβάνοντας υπόψη ότι σύμφωνα με την πρόσκληση ήταν επιλέξιμη η ασφαλτόστρωση αγροτικών δρόμων σε ελάχιστο πλάτος κυκλοφορίας τα τρία (3) μέτρα», και ότι «επιτρέπονται δικαιολογημένες αποκλίσεις από τις ισχύουσες προδιαγραφές» με ηλεκτρονικό μήνυμα που στείλαμε στον Δήμο προτείναμε να  υποβάλουν αιτήσεις για απλή ασφαλτόστρωση  και των δυό δρόμων   που οδηγούν στο Άγιο Μηνά , χωρίς μεταβολή των γεωμετρικών στοιχείων τους  και για την ασφάλεια της κυκλοφορίας να μονοδρομηθούν..   

Εικόνα 1Αεροφωτογραφία  Περιοχής Φίλιους.

Με μια τέτοια μεθόδευση το κόστος θα μειωνόταν γύρω στις 710.000 ευρώ και το έργο θα συγκέντρωνε πολύ υψηλή βαθμολογία με βάση τα κριτήρια επιλεξιμότητας. Ακόμη δεδομένου ότι βρίσκεται εκτός της περιοχής NATURA και οι εργασίες θα περιορίζονταν στο υφιστάμενο οδόστρωμα, θα μπορούσε να εκδοθεί βεβαίωση απαλλαγής περιβαλλοντικής αδειοδότηση, όπως είχε επιτύχει να πάρει η Κοινότητα το 2005 και το έργο θα είχε πλήρη ωριμότητα.

Η πρότασή μας αγνοήθηκε. Υποβλήθηκαν μόνο τέσσερις αιτήσεις για τους δρόμους Αργιλοπόταμο - Θώρο (προϋπολογισμού 420.000 ευρώ), Μερτώνα - Κατώδιο, (500.000), Μενετές - Λάι (300.000)  και Διαφάνι - Βανάντα (1.000.000) που όλες  κρίθηκαν ότι δεν πληρούσαν τα κριτήρια  επιλεξιμότητας  .   

Δεδομένου  ότι ο προϋπολογισμός του συνόλου των αιτήσεων ανερχόταν σε 2.220.000 ευρώ, υπήρχε περιθώριο υποβολής μιας ακόμη αίτησης για το δρόμο του Αγίου Μηνά προϋπολογισμού μέχρι 780.000 ευρώ, όπως προτείναμε, που αντικειμενικά συγκέντρωνε  υψηλότερη βαθμολογία και πολύ περισσότερες πιθανότητες χρηματοδότησης από τους προαναφερθέντες δρόμους. 

  Δεν θέλουμε να γίνουμε μάντης κακών αλλά με προϋπολογισμό 1.850.000 ευρώ για ένα αγροτικό δρόμο 3,1 χλμ.   πολύ φοβόμαστε πως ούτε και στην επόμενη προγραμματική περίοδο 2028-2033 θα μπορεί να επιλεγεί το έργο δεδομένου ότι  βασικό  κριτήριο  επιλεξιμότητας  είναι το  κόστος σε σχέση με το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα. 

Ο γενικός γραμματέας του Δήμου πρόβαλε ως δικαιολογία της εκτίναξης του προϋπολογισμού   στα 1.850.000 ευρώ ότι   απαιτούνται μεγάλες  πάρεμβάσεις γιατί η κλίση του υπάρχοντος δρόμου  σε  ένα τμήμα του δρόμου υπερβαίνει το 10 %. Η αλήθεια είναι πως οι Οδηγίες Μελετών Οδικών Έργων του Υπουργείου (ΟΜΟΕ Τεύχος 3 Χ)   αφορούν την χάραξη αγροτικών οδών  και πως το όριο «συνιστώμενης» μεγιστης κλίσης σε ορεινές περιοχές είναι 12%   που σε μικρά τμήματα επιτρέπεται να φτάσει μέχρι και  20% με αιτιολογημένη τεκμηρίωση της Τεχνικής Υπηρεσίας του Δήμου.

Στην προκειμένη περίπτωση έχουμε υφιστάμενο «αγροτικό» δρόμο με μεγιστη κλίση  σε μικρό τμήμα του 16%  που μπορούσε να αιτιολογηθεί   σύμφωνα  και με την προκήρυξη του Υπουργείου επιτρέπονταν «δικαιολογημένες αποκλίσεις από τις προδιαγραφές» και «ελάχιστο πλάτος ασφαλτόστρωσης 3 μέτρα».    

Λύσεις λοιπόν υπήρχαν αλλά για μια ακόμη φορά φαίνεται πως ο Δήμαρχος στηρίχθηκε σε εσφαλμένες εισηγήσεις των τεχνικών και  μετακλητών συμβούλων του  και έχασε  την ευκαιρία να   να ασφαλτοστρώσει με ευρωπαϊκούς πόρους τον πολλαπλής ωφελιμότητας αγροτικό δρόμο του Αγίου Μηνά.

 Καλό θα είναι τουλάχιστο ο Δήμος να διαθέσει 40.000 ευρώ για την τσιμεντόστρωση  μιας λωρίδας κυκλοφορίας πλάτους 3 μέτρων στα τμήματα του δρόμου που παρουσιάζουν μεγάλη κλίση και να μονοδρομήσει τους δυο δρόμους για να αυξηθεί η ασφάλεια κυκλοφορίας των οχημάτων σε αυτούς.

Υποναύαρχος ΛΣ(εα) Νικ.Κανάκης 

---

[i]  https://protaikarpathos.blogspot.com/ 10-2-2025 ΑΣΦΑΛΤΟΣΤΡΩΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΔΡΟΜΩΝ Επαναλαμβανόμενα σφάλματα. 

 [iii]  https://protaikarpathos.blogspot.com/ 31-3-2021 ΤΟΠΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΟΛΥΜΠΟΥ, Να μη χαθεί και πάλι η ευκαιρία.

https://protaikarpathos.blogspot.com/2020/05/750.html  ΧΑΘΗΚΑΝ 750.000 ΕΥΡΩ Από ανεπίτρεπτη αμέλεια του Δήμου .

[iv]  Η προγραμματική σύμβαση με την Βιώσιμη Πόλη υπογράφτηκε στις 14/4/2025 με εξάμηνη προθεσμία παράδοσης της μελέτης προθεσμία που παρατάθηκε κατά τέσσερις ακόμη μήνες με την 315/17-10-2025 απόφαση της Δ. Επιτροπής που ενέκρινε αύξηση της αμοιβής σε 64.500 ευρώ και πρόσφατα παρατάθηκε και πάλι για άλλους δέκα μέχρι τις 11.11.2026 

 

 

---

[ 

 

Η ΚΑΡΠΑΘΟΣ ΚΑΙ ΠΑΛΙ ΑΠΟΥΣΑ

Χθες 18/05/2026  εκδόθηκε ο προσωρινός πίνακας αποτελεσμάτων της Παρέμβασης Π3-73-1.2 «Βελτίωση πρόσβασης σε γεωργική γη και κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις» του Στρατηγικού Σχεδίου Κοινής Αγροτικής Πολιτικής 2023-2027  που αφορά βελτίωση και ασφαλτόστρωση αγροτικών δρόμων.

 Επιλέχθηκαν 365 έργα, σε 123 Δήμους με συνολικό προϋπολογισμό 194 εκατ. Ευρώ.[i]   

Δυστυχώς και πάλι ο Δήμος Καρπάθου  απουσιάζει από τον πίνακα των έργων που επιλέχθηκαν. Και οι τέσσερες αιτήσεις που  είχαν υποβληθεί [ii] εκτός του ότι  παρουσίαζαν χαμηλή βαθμολογία κρίθηκε πως δεν πληρούσαν  καν τα κριτήρια επιλεξιμότητας, προφανώς γιατί δεν υπήρξε κατάλληλη προετοιμασία  και επαρκής τεκμηρίωση των αιτήσεων.

Σημειωτέο πως  στον πίνακα των  επιλεγέντων   περιλαμβάνονται 6 δρόμοι προϋπολογισμού 3 εκατομμυρίων,  του μικρού Δήμου   Σικυώνων, ο οποίος και στο πρόγραμμα  της προηγούμενης προγραμματικής περιόδου είχε εντάξει άλλους  10 αγροτικούς δρόμους  συνολικού προϋπολογισμού 6.500.000 ευρώ.

Τον Φεβρουάριο του 2025 σε σχετικό σχόλιό μας με τον τίτλο  «ΑΣΦΑΛΤΟΣΤΡΩΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΔΡΟΜΩΝ  Επαναλαμβανόμενα σφάλματα»  (https://protaikarpathos.blogspot.com )  καταλήγαμε :

 «Καλό θα είναι  να προλαμβάνονται τα λάθη  αντί να γίνεται προσπάθεια να δικαιολογούνται  με αβάσιμα επιχειρήματα.

  Στην προκειμένη περίπτωσή λάθος ασυγχώρητο  θα είναι να μη  εξαντληθούν  για μια ακόμη φορά οι δυνατότητες υποβολής από τον Δήμο όσο το δυνατόν περισσότερων αιτήσεων  για ασφαλτόστρωση   αγροτικών δρόμων που με βάση τα   κριτήρια επιλεξιμότητας συγκεντρώνουν   συγκριτικά   υψηλή βαθμολογία   και να υποβληθούν αιτήσεις  για πράξεις που  κινδυνεύουν να   θεωρηθούν απαράδεκτες  λόγω μη εκπλήρωσης των κριτηρίων επιλεξιμότητας ή συγκέντρωσης  συνολικής βαθμολογίας κάτω του προβλεπόμενου ορίου του 40%  .

 Δυστυχώς  οι προτροπές μας  αγνοήθηκαν  και για μια ακόμη φορά φόβοι μας  επαληθεύτηκαν

---

 

[ii] Β) ΜΗ ΠΑΡΑΔΕΚΤΕΣ ΑΙΤΗΣΕΙΣ ΛΟΓΩ ΜΗ ΕΚΠΛΗΡΩΣΗΣ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΕΠΙΛΕΞΙΜΟΤΗΤΑΣ  

α/α 237   ΒΕΛΤΙΩΣΗ-ΑΣΦΑΛΤΟΣΤΡΩΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΔΟΥ  ΣΥΝΔΕΣΗΣ ΑΠΟ ΑΓΡΙΛΑΟΠΟΤΑΜΟ ΑΗ  ΘΩΡΟ  προϋπολογισμού  420.00

α/α389   ΒΕΛΤΙΩΣΗ-ΑΣΦΑΛΤΟΣΤΡΩΣΗ  ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΔΟΥ ΣΥΝΔΕΣΗΣ ΤΩΝ ΟΙΚΙΣΜΩΝ ΜΕΡΤΩΝΑ   προϋπολογισμού 500.000,                                         

α/α390   ΒΕΛΤΙΩΣΗ-ΑΣΦΑΛΤΟΣΤΡΩΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΔΟΥ  ΣΥΝΔΕΣΗΣ ΑΠΟ ΜΕΝΕΤΕΣ ΛΑΪ  προϋπολογισμού 300.000

α/α 434   ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΔΟΥ ΔΙΑΦΑΝΙ ΒΑΝΑΝΤΑ   προϋπολογισμού 1.000.000,

                             Μέτρα κατά της λειψυδρίας.

Mε τις μειωμένες βροχοπτώσεις που επικρατούν τα τελευταία χρόνια στην Κάρπαθο η εξοικονόμηση του νερού θα έπρεπε να αποτελεί πρώτη προτεραιότητα  κατοίκων και τοπικών Αρχών. Ενώ όμως όλοι αναγνωρίζουν το πρόβλημα ελάχιστα γίνονται   για την μακροπρόθεσμη αντιμετώπισή  του και την λήψη μέτρων για την ορθολογική χρήση και την αποτροπή της σπατάλης του νερού.

Τον περασμένο Ιούνιο σε σχόλιό μας με τον τίτλο ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ[i] αναφερθήκαμε σε λάθη που έγιναν κατά το παρελθόν με την  διάθεση   εκατομμυρίων  σε έργα και προμήθειες που υποτίθεται πως στόχευαν στην εξασφάλιση επάρκειας νερού και τα οποία όπως αποδείχθηκε τους  μόνους που ωφέλησαν ήταν οι ανάδοχοι και οι συνεργάτες τους .  

              Μάταια επισημάναμε την ανάγκη σωστού σχεδιασμού   για  την αποτελεσματική χρησιμοποίηση  των  διατιθέμενων πόρων με βάση το όφελος σε σχέση με το κόστος  έργων και προμηθειών.  

Δυστυχώς  τα λάθη  συνεχίζονται .

 Προβλέπεται να  πληρωθούν  1.500.000 ευρώ για την προμήθεια   αχρείαστων  φρεατίων  ιδιωτικών συνδέσεων  και σχεδιάζεται η αντικατάσταση των υδρομέτρων με ψηφιακά  όταν  δεν υπάρχουν  πιστώσεις   για  κάλυψη πιο επιτακτικών αναγκών όπως είναι η αντικατάσταση  του πεπαλαιωμένου δικτύου  ύδρευσης της Ολύμπου.    

Διατίθενται εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ  για  τον  καθαρισμό των  ρεμάτων για να φεύγει πιο  εύκολα το νερό της βροχής στην θάλασσα αντί  να κατασκευασθούν  μικρά  φράγματα  ανάσχεσης   τα οποία εκτός της αντιπλημμυρικής προστασίας  συμβάλλουν  και  στον εμπλουτισμό των υπόγειων ταμιευτήρων.

 Αντί να ληφθούν μέτρα εξοικονόμησης και περιορισμού   της κατανάλωσης   του νερού σχεδιάζεται η προμήθεια συστημάτων  αφαλάτωσης  πολλαπλάσιας δυναμικότητας    από την απαραίτητη για να  υπάρχουν περιθώρια σπατάλης του.

Πρόσφατα παραλήφθηκε  από τον Δήμο σχέδιο ολιστικής διαχείρισης υδάτινων πόρων του νησιού μας   προϋπολογισμού 54 εκατομμυρίων. Αν και  οι λεπτομέρειες  του σχεδίου    δεν έχουν δημοσιοποιηθεί   φαίνεται να προτάσσεται η προμήθεια συστημάτων αφαλάτωσης χωρίς συνεκτίμηση  του κόστους συντήρησης και λειτουργίας τους και  χωρίς να υπάρχει καμιά πρόβλεψη   για  επαναχρησιμοποίηση  του νερού  καθώς  και έργων για  τον εμπλουτισμό των υπόγειων υδροφορέων.   

Πέραν όμως των  έργων και προμηθειών  που απαιτούν  δαπάνες και χρόνο  για την υλοποίησή τους,  επιβάλλεται η άμεση λήψη  μέτρων για  ευαισθητοποίηση  των δημοτών   καθώς και  η επικαιροποίηση των  κανονισμών  και των τελών   με στόχο την ορθολογική χρήση   και την  αποτροπή σπατάλης  του νερού.

Επιβάλλεται  κατ αρχή  :

·       Να εντοπιστούν  τυχόν παράνομες  συνδέσεις  και να επιβληθούν τα προβλεπόμενα πρόστιμα.

·       Να εφαρμοσθεί  ο κανονισμός που προβλέπει την επιβολή προστίμου   για το πλύσιμο αυλών και υπαίθριων χώρων με την χρήση λάστιχου .

·       Να θεσπισθεί η υποχρεωτική χρήση  συστημάτων στάγδην άρδευσης   για πότισμα δένδρων και κήπων από το  δίκτυο  ύδρευσης.

·       Να αναπροσαρμοσθούν  τα τέλη ύδρευσης λαμβάνοντας  υπόψη τις ιδιαίτερες συνθήκες του κάθε οικισμού με  βάση την αρχή "ο καταναλώνων πληρώνει" και στόχο  την αποτροπή της σπατάλης  του νερού .

Δεν είναι δίκαιο  πχ. οι κάτοικοι του χωριού του Μεσοχωρίου που υδρεύεται  από  το νερό της Βρυσιανής  να πληρώνουν τα ίδια τέλη  με τους κατοίκους των Πηγαδίων   ή άλλων οικισμών  που θα υδρεύονται με αφαλατωμένο πολλαπλάσιο κόστους. Δεν είναι σωστό  τα τέλη  ύδρευσης για   τα ξενοδοχεία   με τις  μεγάλες καταναλώσεις  είναι   χαμηλότερα των αγροικιών αλλά και  του κόστους  με αποτέλεσμα ακόμη και εκείνα που διαθέτουν  δικές τους μονάδες αφαλάτωσης να μη τις χρησιμοποιούν.

Σημειωτέο πως σύμφωνα με  όσα αναφέρονται στην τελευταία απόφαση του ΔΣ[ii]   με την οποία τα τέλη διατηρήθηκαν  αμετάβλητα και για  το 2026 , τα εισπραττόμενα από τον Δήμο  τέλη ύδρευσης/ αποχέτευσης  ανέρχονται σε  771.000 ευρώ  ενώ  τα συνολικά  έξοδα της    προϋπολογίζονται  σε 2.429.066,47€   το 60% των οποίων αφορούν πάγιες λειτουργικές δαπάνες και για  να ισοσκελισθούν χρησιμοποιούνται   ανειδίκευτα έσοδα  ύψους €1.658.066,47 που αποστερούνται  από την βελτίωση  άλλων χρήσιμων  υποδομών  του νησιού.  

Για την υλοποίηση    των  προτεινομένων δεν χρειάζονται  χρήματα. Ορθολογικός σχεδιασμός και θάρρος απαιτούνται.  

Θ

---

[i]   https://protaikarpathos.blogspot.com/  20  Ιουνίου 2025

[ii] ΑΔΑ: Ψ7ΨΨΩΕ0-Π0Η 

 

ΜΕΛΕΤΗ ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗΣ ΛΙΜΕΝΑ ΟΧΛΗΡΩΝ

 Παραπλάνηση Δήμου  και Δημοτών από   «τεχνικούς συμβούλους» .

Δαπανήθηκαν οκτώ χρόνια και 37.156 ευρώ για την προκαταρτική μελέτη που θα μπορούσε να  είχε εκπονηθεί σε 30 μέρες με 12.500 ευρώ.   

Εικόνα 1 Η Ακτή  της Αγίας Καρας όπου προτείνεται σχεδιάζεται να κατασκευαστεί   λιμάνι οχληρών.

«Ένας νεκρός, 130 τραυματίες, από τους οποίους τρεις βαριά, και τρεις ακρωτηριασμένοι, δύο αγνοούμενοι, ολόκληρη η προβλήτα, χίλια αυτοκίνητα, δεκάδες σπίτια και καταστήματα, ηλεκτρικό και τηλεπικοινωνιακό δίκτυο κατεστραμμένα, ήταν ο  απολογισμός από τη φοβερή έκρηξη που σημειώθηκε  χθες στο μότορσιπ “Πανορμίτης” μέσα στο λιμάνι της Σούδας».( Εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ 1/10/1979)

 Με αφορμή το   ατύχημα εκείνο  εκπονήθηκε το 1987 γενική μελέτη χωροθέτησης    λιμανιών οχληρών και επικινδύνων φορτίων   την οποία   κλήθηκα να σχολιάσω  ως σύμβουλος θαλάσσιων μεταφορών του ΓΕΣ όπυ ήμουν  τότε αποσπασμένος. Διατύπωσα την άποψη,  που έγινε αποδεκτή, πως  αντί  μικρών λιμανιών για μότορσιπ, που πρόβλεπε η μελέτη,  ήταν  προτιμότερο να  κατασκευαστούν  με μικρότερο κόστος απλοί προβλήτες  χωρίς κυματοθραύστες,  που   να μπορούν να εξυπηρετήσουν   σε περίπτωση ανάγκης και  μεγάλα πλοία γραμμής . Με βάση την εισήγησή μου   εκείνη επιλέχθηκαν οι θέσεις από επιτροπή στην οποία συμμετείχα  και     κατασκευάστηκαν οι προβλήτες οχληρών στο  Καμάρι της Κω και στην Λάρδο στη Ρόδο .

Mε το ίδιο κριτήριο επιμέναμε πως στα πλαίσια της  εκπονούμενης μελέτης επέκτασης του λιμανιού έπρεπε να μελετηθεί  η κατασκευή   ενός απλού προβλήτα στη Βορειά ακτή του  Βρόντη , όπου να μεταφερθούν οι εμπορικές δραστηριότητες της πόλης όπως πρόβλεπε και το Τοπικό Αναπτυξιακό Πρόγραμμα(ΤΑΠ) Καρπάθου  ,  για λόγους ασφαλείας αλλά και αποσυμφόρησης της πόλης, .

Δυστυχώς οι δημαρχιακές αρχές αγνόησαν τις τεκμηριωμένες προτάσεις μας. Άκουγαν  τους μελετητές και τους τεχνικούς συμβούλους τους . Χάθηκαν  είκοσι ολόκληρα χρόνια για  την έγκριση  του σχεδιασμού μας απλής μελέτης  για το λιμάνι που θα μπορούσε  να είχε ωριμάσει σε 30 μήνες και το ίδιο  προβλέπουμε πως θα γίνει με τον  σχεδιασμό    του  «λιμένα Οχληρών» . Πέρασαν ήδη οκτώ χρόνια από το  Νοέμβριο 2017  , όταν το Δημοτικό Συμβούλιο ομόφωνα αποφάσισε να  ζητηθεί από το Λιμενικό Ταμείο   να ανατεθεί    συμπληρωματική μελέτη μεταφοράς των οχληρών και επικίνδυνων φορτίων στην περιοχή Βρόντη, όπως πρόβλεπε το  Τοπικό Αναπτυξιακό Πρτόγραμμα (ΤΑΠ) Καρπάθου και ακόμη βρισκόμαστε στο στάδιο αρχικού σχεδιασμού .

Tον Ιανουάριο του 2018 υποβλήθηκε έγγραφη προσφορά του μελετητικού Γραφείου  ΡΟΓΚΑΝ ,  που ανελάμβανε την εκπόνηση εντός 30 ημερών από την ανάθεση  προκαταρτικής μελέτης   κρηπιδώματος  στο Βρόντη μήκους 300 μ  ικανού να καλύψει και την εκφόρτωση των οχληρών και επικινδύνων  φορτίων  με αμοιβή μόλις 12.500 ευρώ (συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ)  με παραδοτέα Τεύχος Τεχνικής Έκθεσης Προκαταρκτικής Μελέτης ,Τεύχος προσμετρήσεων   και προϋπολογισμού , Σχέδιο Γενικής Διάταξης Έργων , Σχέδια Τυπικών Διατομών Έργων.

 

 Τον Ιανουάριο του 2019 η Τεχνική Υπηρεσία του Λιμενικού Ταμείου  υπέβαλε συνολικό σχεδιασμό  για τις  λιμενικές  υποδομές της  Καρπάθου προτείνοντας εκτός  επέκτασης του προβλήτα του  κυρίως λιμανιού  κατά 170 μ,  την κατασκευή κρηπιδώματος  180 μ.  στην  βόρεια βραχώδη ακτή του Βρόντη  για  να  μεταφερθούνε εκεί οι εμπορικές δραστηριότητες του λιμανιού.

Τον Ιούνιο του  του 2021 η ΕΣΑΛ  ζήτησε  να εξετασθεί η δυνατότητα χωροθέτησης ορισμένων χρήσεων σε άλλη γεωγραφική θέση στο νησί» ,  όπως ήταν η πρόταση  της ΤΥ του Λιμενικού Ταμείου και των Καρπαθίων Πλοιάρχων.

 Αντί   όμως ο Δήμος  να ζητήσει από την Περιφέρεια να δώσει εντολή στον κ. Γιαμίν να  συμπληρώσει την ΠΠΠΑ του λιμανιού  με την  λύση που πρότεινε η ΤΥ του ΛΤ   ή  να την αναθέσει ο Δήμος με 12.400 ευρώ στο μελετητικό γραφείο που είχε υποβάλει , όπως προαναφέρθηκε, έγγραφη  προσφορά,   ανέθεσε απευθείας  στο κ. Γιαμιν τον Οκτώβρη 2021 μελέτη χωροθέτησης νέου λιμένα οχληρών έναντι 37.156,60  ευρώ  ποσό που ήταν αρκετό  για την εκπόνηση οριστικής μελέτης  κρηπιδώματος  μήκους  180 μ. *

Η προκαταρτική μελέτη ΠΠΠΑ που κατατέθηκε από τον κ. Γιαμίν   στις   24/4/2022,       περιλαμβάνει δυό εναλλακτικές  λύσεις που και οι δυο   βρίσκονται στην περιοχή Βρόντη , στην περιοχή όπου μελετητής και τεχνικοί σύμβουλοι του Δήμου επι 15 χρόνια ισχυρίζονταν  ότι  δεν επιτρέπεται κατασκευή λιμενικού έργου.

         Τη  «Λύση 1 – Εργοστάσιο ΔΕΗ»  « ανατολικά του εργοστασίου της ΔΕΗ, στην θέση που είχαν προτείνει από το 2014 οι Πλοίαρχοι Ε.Ν. και από το 2019   η ΤΥ του ΛΤ και  είχε υιοθετήσει το Δημοτικό Συμβούλιο με την αριθμ 65/2021 απόφασή του  , ( προϋπολογισμού 7.800.000 ευρώ), και  την  «Λύση 2 – Αγία Κάρα» , (προϋπολογισμού 7.300.000 ευρώ),  όπως φαίνονται στα  παρατιθέμενα σχεδιαγράμματα ,  και προτείνει την «Λύση 2-Αγια Κάρα» στην παραλία του Βρόντη .

 

Εικόνα 2. «  Λύση 1 -Εργοστάσιο ΔΕΗ».

 

Εικόνα 3  "Λύση 2- Αγία Κάρα»  (Η λύση που προτείνει ο μελετητής και αποδέχθηκε η  Ο.Ε. το 2022 και  το ΔΣ )

Παρά τις επισημάνσεις μας[i]  και τις αντιδράσεις τοπικών φορέων   για την λύση της Αγίας Κάρα[ii]  η Οικονομική Επιτροπή  με την 268/25-11-2022 απόφασή της αποφάσισε ομόφωνα : «1.Την έγκριση, αποδοχή και παραλαβή της θεωρημένης από 9-8-2022 προκαταρκτικής λιμενικής μελέτης …»     και 2. «Αποδέχεται την πρόταση του Δημάρχου για την κατασκευή οχληρών κι επικίνδυνων φορτίων στην περιοχή Βρόντη» , παρότι το Δημοτικό Συμβούλιο με την  65/2021 απόφαση του ΔΣ   είχε υιοθετήσει  την από 2019 λύση  της Τεχνικής Υπηρεσίας  του Λιμενικού Ταμείου.

  Ίσως γι’ αυτό  η Διεύθυνση Λιμενικών Υποδομών του Υπουργείου   ζήτησε πρόσθετες διευκρινίσεις και την έγκριση και αποδοχή του ΠΠΠΑ  από τo Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Καρπάθου .  

  Προφανώς όμως επειδή  η πλειοψηφία του   ΔΣ το 2023  δεν συμφωνούσε    με την πρόταση του μελετητή, το έγγραφο του υπουργείου «ξεχάστηκε» και ήρθε στο Δημοτικό Συμβούλιο με καθυστέρηση δυο   χρόνων  το οποίο

 με την 118/2025 απόφασή του  αποφάσισε: « Την έγκριση και αποδοχή του ΠΠΠΑ» ως έχει χωρίς καμιά διαφοροποίηση ή παρατήρηση.

   Γνωρίζοντας  ότι πολλοί από τους Δημοτικούς Συμβούλους συμφωνούσαν με τον σχεδιασμό της ΤΥ του ΛΤ  και διαβάζοντας  το δελτίο τύπου του Δημάρχου   που υποστηρίζει πως    το Δημοτικό Συμβούλιο ψήφισε την «λύση Βρόντη», οδηγούμαστε στο συμπέρασμα ότι οι τεχνικοί σύμβουλοι και συνεργάτες τους   παραπλάνησαν  για μια ακόμη φορά  Δήμαρχο και Δημοτικούς Συμβούλους, αφού   καμία από    δυο λύσεις  του ΠΠΠΑ  δεν προσδιορίζεται ως «λύση Βρόντη». Αν δεν συμφωνούν, ως λένε,   με την  λύση της Αγίας Κάρας     θα έπρεπε   να   γίνει ρητή αναφορά  στην απόφαση του ΔΣ ότι  δεν εγκρίνεται η «λύση 2 -Αγία Κάρα»,  που προτείνει ο μελετητής αλλά   η  «λύση 1 , ανατολικά της ΔΕΗ». 

Όπως είναι διατυπωμένες οι αποφάσεις της Οικονομικής Επιτροπής  του 2022  όσο και του ΔΣ το 2025  με τις οποίες  αποδέχονται τον ΠΠΠΑ , χωρίς αστερίσκους,  φαίνεται πως εγκρίνουν την «λύση 2   – Αγία Κάρα στην Βόρεια ακτή του Βρόντη»   .    

Πέραν όμως της θέσης χωροθέτησης του έργου  που προκαλεί δημόσιες αντιπαραθέσεις,  σημαντικότερο είναι πως ο  σχεδιασμός των  προτεινόμενων έργων και των δυο λύσεων  είναι προβληματικός . Σοβαρότερο  μειονέκτημά  τους  είναι ο προτεινόμενος    κυματοθραύστης. ο οποίος χωρίς να προσφέρει  καμιά  ουσιαστική  προστασία από τους κυματισμούς ,   διπλασιάζει το κόστος  της μελέτης και του έργου  και το σημαντικότερο,  περιορίζει στα 100 μ. το μέγεθος των πλοίων που θα μπορούν  να χρησιμοποιήσουν την  λιμενική εγκατάσταση αποκλείοντας την δυνατότητα παραβολής ή πρυμνοδέτησης   μεγαλύτερων πλοίων. Ακόμη  για την οδική σύνδεση της λιμενικής εγκατάστασής  της λύσης 1 με το επαρχιακό δίκτυο αντί της διαπλάτυνσης του υπάρχοντος δρόμου, όπως πρότεινε η Τ.Υ .του Λ.Τ. ,  προβλέπει νέα χάραξη και κατασκευή γέφυρας 60 μ που αυξάνει σημαντικά το κόστος των οδικών έργων.

  Επιβάλλεται ως εκ τούτου να επαναφερθεί  άμεσα το θέμα στο Δημοτικό Συμβούλιο και να εγκριθεί η «λύση 1-Ανατολικά της ΔΕΗ»  χωρίς κυματοθραύστη και  να κληθεί   ο  μελετητής να αναθεωρήσει την έκθεση του ΠΠΠΑ  να κοστολογήσει και αξιολογήσει ως  3^η εναλλακτική λύση εναλλακτική με βάση την πρόταση της  Τεχνικής Υπηρεσίας του Λιμενικού  Ταμείου του 2019   για κατασκευή κρηπιδώματος μήκους 150 μ στα -9 μ ,  (εκτιμώμενου προϋπολογισμού 3-4 εκατ. ευρώ), το οποίο θα μπορεί να εξυπηρετεί όχι μόνο την εκφόρτωση οχληρών  και επικινδύνων αλλά και τα πλοία της γραμμής,  όταν οι καιρικές ή άλλες συνθήκες το επιβάλλουν  καθώς και κατά το στάδιο εκτέλεσης των έργων στο λιμάνι των Πηγαδίων.

Εικόνα 4. Προσομοίωση προτεινόμενης λύσης  προϋπολογισμού 4.000.000 ευρώ  βασισμένης στην πτόταση της  Τ.Υ. του ΛΤ του 2019 και της λύσης 2 της Αγίας Κάρας που προτείνει με τον ΠΠΠΑ ο μελετητής προϋπολογισμού 7.300.000 ευρώ.

 

---

[i]  https://protaikarpathos.blogspot.com/2021/11/ ΝΕΟ ΛΙΜΑΝΙ ΟΧΛΗΡΩΝ Απ’ ευθείας ανάθεση της μελέτης με πολλά ερωτηματικά

*  Σύμφωνα με τον ΠΠΠΑ η προεκτίμηση της αμοιβής για ολοκλήρωση της μελέτης ανέρχεται  σε  άλλες 310.000 ευρώ όταν ο ίδιος μελετητής ανέλαβε   να εκπονήσει     βυθομετρική αποτύπωση, Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) και  οριστική  λιμενική  μελέτη   λιμένα οχληρών και επικίνδυνων φορτίων στην νήσο  Ιο με   37.000 ευρώ.

 [ii]  https://protaikarpathos.blogspot.com/2022/ ΜΕΛΕΤΗ ΛΙΜΕΝΑ ΟΧΛΗΡΩΝ Αλήθειες και Ψέματα