Πέμπτη 30 Ιανουαρίου 2020

ΤΗΛΕ-ΕΛΕΓΧΟΣ ΔΙΚΤΥΩΝ ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΚΑΡΠΑΘΟΥ


ΤΗΛΕ-ΕΛΕΓΧΟΣ ΔΙΚΤΥΩΝ ΥΔΡΕΥΣΗΣ


Ολοκληρώθηκε o διαγωνισμός με πολλά ερωτηματικά   

               Ολοκληρώθηκε ο διαγωνισμός για την προμήθεια «συστήματος  εξοικονόμησης διασφάλισης  επάρκειας και βελτίωσης ποιότητας πόσιμου νερού Δήμου Καρπάθου». Ανάδοχος αναδείχθηκε  η «MACHINOR ΗΛΕΚΤΡΟΤΕΧΝΙΚΑ ΕΡΓΑ ΚΑΙ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ»  έναντι  3.234.515,97€  ( με έκπτωση μόλις4%).
Σύμφωνα με την «τεχνική έκθεση»  με την εγκατάσταση του συστήματος θα γίνει «ένα  μεγάλο βήμα για τον καθορισμό σωστών διαδικασιών για τον περιορισμό των διαρροών»,  με  στόχο την μείωση κατά 36% των καταγεγραμμένων ως πραγματικών απωλειών και 10% των φαινομένων διαρροών, με συνολικό όφελος 28.000 ευρώ ετησίως.
 Με άλλα λόγια διατίθενται 3.234.515,97€  για ένα βήμα για περιορισμό των διαρροών με προσδοκώμενο όφελος 28.000 ευρώ ετησίως που σημαίνει πως η απόσβεση της επένδυσης θα γίνει σε 115 χρόνια!!!!
Σημειώνεται πως η  πρόταση για την προμήθεια του συστήματος υποβλήθηκε  στα πλαίσια της πρόσκλησης του Υπουργείου Εσωτερικών  με Α.Π. 18334/10.05.2018 του Προγράμματος «ΦΙΛΟΔΗΜΟΣ I» στον Άξονα Προτεραιότητας «Βελτίωση των υποδομών των δικτύων ύδρευσης»  η οποία αφορούσε στη χρηματοδότηση των Δήμων και ΔΕΥΑ   για την κατασκευή έργων και την προμήθεια εξοπλισμού «με στόχο την εξασφάλιση επαρκούς ποσότητας και ποιότητας ύδατος για ανθρώπινη κατανάλωση».
Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με την προκήρυξη του Υπουργείου , μπορούσαν να προταθούν από το Δήμο για χρηματοδότηση  :
«- Κατασκευή νέων εξωτερικών δικτύων και έργων επέκτασης - ενίσχυσης υφιστάμενων εξωτερικών δικτύων μεταφοράς πόσιμου νερού …...
-Αναβάθμιση εσωτερικών δικτύων διανομής πόσιμου νερού μέσω  αντικατάστασης παλαιωμένων αγωγών, διασύνδεσης αγωγών, ενίσχυσης διατομών, δημιουργίας ζωνών και επαρκών βρόγχων, με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας του παρεχόμενου ύδατος, των υδραυλικών χαρακτηριστικών λειτουργιάς των δικτύων και την καλύτερη λειτουργικότητα και ευελιξία του δικτύου σε περιπτώσεις βλάβης ή απομόνωσης τμημάτων για συντήρηση, ή ακόμα για την περίπτωση απομόνωσης της κεντρικής δεξαμενής, κεντρικού φρεατίου.
- Κατασκευή υποδομών αποθήκευσης (π.χ. λιμνοδεξαμενές, φράγματα, δεξαμενές κλπ) και διανομής (π.χ. αντλιοστασίων κλπ) πόσιμου νερού ή αναβάθμιση υφιστάμενων.
- Κατασκευή εγκαταστάσεων επεξεργασίας πόσιμου νερού με τον απαιτούμενο ηλεκτρομηχανολογικό εξοπλισμό (π.χ. διυλιστήρια, διατάξεις αποσκλήρυνσης αποσιδήρωσης - απονιτροποίησης νερού κλπ).
- Προμήθεια και εγκατάσταση συστημάτων ελέγχου διαρροών (τηλε-έλεγχος / τηλεχειρισμός) σε υφιστάμενα δίκτυα μεταφοράς και διανομής νερού (π.χ. κεντρικού μετρητικού συστήματος τροφοδοσίας του δικτύου ύδρευσης, συστήματος διαχείρισης της πίεσης του δικτύου ύδρευσης, παρακολούθησης και αυτομάτου ελέγχου των υδραυλικών λειτουργικών παραμέτρων κλπ).
- Εγκαταστάσεις αφαλάτωσης θαλασσινού/υφάλμυρου νερού με τα αναγκαία έργα υδροληψίας και διάθεσης των παραπροϊόντων της  αφαλάτωσης.
-Δράσεις Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας για την ενεργειακή αυτονομία του εξοπλισμού των ως άνω εγκαταστάσεων και υποδομών εγκατάστασης».  
 Στην πρόσκληση αναφερόταν ότι έπρεπε να υποβληθεί Τεχνική έκθεση με στοιχεία λειτουργίας του δικτύου ύδρευσης   στην οποία θα τεκμηριώνεται τόσο η αναγκαιότητα της προτεινόμενης πράξης όσο και ότι αυτή αποτελεί τη βέλτιστη λύση.
Το πρώτο και βασικό ερώτημα είναι με ποια κριτήρια από όλες τις παραπάνω χρήσιμες και αναγκαίες δράσεις  επιλέχθηκε η  προμήθεια του συστήματος τηλεμέτρησης με κόστος 3.372.800 €, που έλαχιστα ή και ουδόλως συμβάλλει  στην  διασφαλιση της επάρκειας του πόσιμου νερού.
Όταν   το φθινόπωρο του 2018  έγινε γνωστό το κόστος της πρότασης για τον τηλεέλεγχο του νερού   με σχόλιο  στην ΚΑΡΠΑΘΙΑΚΗ  με τον τίτλο «ΛΕΦΤΑ ΥΠΑΡΧΟΥΝ -ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΑΠΟΥΣΙΑΖΕΙ»  εκφράσαμε   προβληματισμό τόσο για την σκοπιμότητα της προμήθειας  όσο και το υπερβολικό κόστος  του συστήματος σε σχέση με παρόμοιες προτάσεις άλλων δήμων και  επισημάναμε ότι   το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα ήταν δυνατό να επιτευχθεί με πολύ μικρότερο κόστος .  Σαν παράδειγμα αναφέραμε ότι η ΔΕΥΑ Λάρισας πόλης  με 145.000 κατοίκους προχωρουσε στην προμήθεια και εγκατάσταση παρόμοιου συστήματος  με  κόστος 1.330.814 ευρώ  Ο τότε Δήμαρχος απάντησε δια του τύπου ότι το υψηλό κόστος του συστήματος της Καρπάθου  οφειλόταν  στο ότι  αυτό περιλάμβανε  94 σημεία ελέγχου  και της Λάρισας 30 !!! .  Παρόλο που η απάντηση δεν μας έπεισε δεν επανήλθαμε γιατί περιμέναμε ότι νέος Δήμαρχος  και το νέο Δημοτικό Συμβούλιο που θα προέκυπτε από τις εκλογές, θα επανεξέταζαν εξ υπαρχής το θέμα , θα ανέστελλαν  τον διαγωνισμό και θα επεδίωκαν να πάρουν έγκριση για να χρησιμοποιήσουν το δάνειο σε άλλες πιο χρήσιμες δράσεις, οι οποίες θα συμβάλλουν πραγματικά στην αύξηση της επάρκειας  και στην μείωση των απωλειών και της τιμής του νερού. Αντί αυτού  έσπευσαν, έξι μόλις μέρες μετά την ανάληψη των καθηκόντων τους, να προκηρύξουν τον διαγωνισμό  με τους όρους και το φυσικό αντικείμενο που είχε εγκριθεί από την προηγούμενη οικονομική επιτροπή,  με την αιτιολογία ότι αν δεν υλοποιούσαν αμέσως την προμήθεια θα έπαιρνε το δάνειο κάποιος άλλος Δήμος .
            Δεν συμφωνούμε με αυτή την λογική . Δική μας θέση ήταν και είναι ότι το προϊόν του δανείου έπρεπε  να χρησιμοποιηθεί προς όφελος των κατοίκων   και όχι προς όφελος των προμηθευτών και των συνεργατών τους . Δυστυχώς αν κρίνουμε από τις προβλεπόμενες «βελτιώσεις» του συστήματος ύδρευσης , όπως αυτές περιγράφονται στο αντικείμενο της προκήρυξης η προμήθεια του συστήματος μόνο τον προμηθευτή θα ωφελήσει.
 Σύμφωνα με όσα αναφέρονται στην προκήρυξη  «αντικείμενο της προμήθειας είναι η εγκατάσταση και θέση σε λειτουργία ενός ολοκληρωμένου, λειτουργικού και ενιαίου Συστήματος Τηλεμετρίας και Τηλεελέγχου στο δίκτυο ύδρευσης με κύριο σκοπό  την εξοικονόμηση, τη διασφάλιση επάρκειας και τη βελτίωση της ποιότητας του πόσιμου νερού στο Δήμο Καρπάθου που περιλαμβάνει  :
·        Όργανα μέτρησης παροχής, πίεσης τα οποία θα ενισχύσουν την υποδομή του υφιστάμενου εξοπλισμού μετρήσεων και που θα αποτελέσει το μέρος υποδοχής δεδομένων του συστήματος.
·        Συστήματα τηλεμετρίας (τοπικοί σταθμοί ελέγχου και μετρήσεων,ΤΣΕ,)   εγκατεστημένων στις γεωτρήσεις, τα αντλιοστάσια και τις δεξαμενές αποτελούμενων βασικά από προγραμματιζόμενους ελεγκτές, συστήματα ενσύρματης αλλά και ασύρματης επικοινωνίας και λοιπό ηλεκτρολογικό εξοπλισμό.
Συνολικά    θα αποτελείται από  94 ΤΣΕ ,Ένα (1) Κεντρικό  Σταθμό Ελέγχου (ΚΣΕ) και Δύο (2) Φορητούς Σταθμούς Ελέγχου (ΦΣΕ) και συσκευών εντοπισμού αγωγών και διαρροών»  .
             Το κόστος των  Σταθμών  Τοπικού Ελέγχου (ΤΣΕ)  ανέρχεται κατά μέσο όρο σε 27.000 ευρώ ανά σταθμό , του κεντρικού σταθμού ελέγχου και διαχείρισης σε 556.000 ευρώ,  των δυό φορητών μετρητών παροχής   10.515 ευρώ ο καθένας , του φορητού αναλυτή ενέργειας 8.277  και  του φορητού  μετρητή ποιοτικών χαρακτηριστικών  9.728 . Προβλέπεται ακόμη αμοιβή για εκπαίδευση 11.553   και για την λειτουργία- βελτιώσεις του συστήματος  για το πρώτο χρόνο  λειτουργίας που έχει την ευθύνη ο ανάδοχος 28.148 ευρώ. (Μετά την παράδοση  του συστήματος  προβλέπεται ότι ο ανάδοχος θα δώσει προσφορά για την συντήρηση του συστήματος και τα ανταλλακτικά).
Η   πρόταση εγκρίθηκε να ενταθεί  στο πρόγραμμα “ΦΙΛΟΔΗΜΟΣ Ι” με χορήγηση επενδυτικού τοκοχρεολυτικού δανείου στο Δήμο 3.372.800 € που καλύπτεται κατά 75% από πόρους της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και κατά 25% από πόρους του Τ.Π. & Δανείων και θα αποπληρωθεί από το πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων (Π.Δ.Ε.)σε δεκαπέντε χρόνια με ετήσια δόση 290.000 ευρώ περίπου .Ίσως αυτός να ήταν  και ο λόγος   για τον οποίο οι Δ. Σύμβουλοι  συμφώνησαν στην σύναψη της δανειακής σύμβασης χωρίς να ζητήσουν λεπτομέρειες για το σύστημα τηλεμετρίας και χωρίς να  εξετάσουν ποιο θα είναι το όφελος από την εγκατάσταση του και να λάβουν υπόψη τους ότι η τοκοχρεωλυτική δόση του δανείου των 300 χιλιάδων ευρώ τον χρόνο είναι ενδεχόμενο να μειώσει ή και να στερήσει από τον Δήμο δυνατότητα άντλησης στα επόμενα χρόνια πόρων από το Π.Δ.Ε. ή  δυνατότητα λήψης άλλου δανείου  για άλλα πιο χρήσιμα και απαραίτητα έργα. αφού  για την εξασφάλιση του Δανείου  ενεχυριάζονται έσοδα του Δήμου  για 15 χρόνια.
Όταν ο Δήμος μπορούσε να ζητήσει την χρηματοδότηση έργων και προμήθειας εξοπλισμού που θα συνέβαλαν στην εκμετάλλευση των επιφανειακών νερών που χύνονται στην θάλασσα , στον εμπλουτισμό των υπόγειων αποθεμάτων,  προμήθειας μονάδων αφαλάτωσης ή μονάδων αντίστροφης ώσμωσης , ώστε να εξασφαλίζεται  επάρκεια  και   βελτίωση της ποιότητας του πόσιμου νερού, την αντικατάστασης πεπαλαιωμένων δικτύων, ώστε να μειωθούν οι πραγματικές απώλειες,  η υποβολή  πρότασης 3,372 εκατομμυρίων απλά  και μόνο για  την τηλεμέτρηση του νερού  που στέλνεται από στα αντλιοστάσια στις δεξαμενές ή που  πηγαίνει από την μια δεξαμενή στην άλλη και του νερού που βγαίνει από την κάθε δεξαμενή ,  δεν μπορεί να αιτιολογηθεί με  βάση την κοινή λογική .
(ΣΣ.Ο δήμος Σύρου ενέταξε  στο προγραμμα στα πλαίσια της ίδιας πρόσκλησης την προμήθεια μιας αυτόνομης εγκατάστασης αφαλάτωσης  δυναμικότητας 1000 κ.μ. /ημέρα με κόστος 350.000 ευρώ) .
Ενδεικτικά της προχειρότητας της «μελέτης» του υπό προμήθεια συστήματος είναι όσα προβλέπονται να γίνουν στο σύστημα ύδρευσης της Δημοτικής Κοινότητας Ολύμπου  για το οποίο  έχουμε ιδίαν αντίληψη .

Η  Όλυμπος υδρεύεται από την πηγή της «Μέσα Βρύσης και από την Γεώτρηση του «Φραγκούλη». Το νερό της πηγής με φυσική ροή ρέει  στην δεξαμενή της Μακρυμύτας και από εκεί αντλείται προς την δεξαμενή ύδρευσης του οικισμού (Αι Νούφρη) και το νερό τα γεώτρησης αντλείται στην δεξαμενή της «Λακάνης» και από εκεί με φυσική ροή τροφοδοτείται η   δεξαμενή    ύδρευσης  του «Αι Νούφρη».  Το 2003 είχαμε εγκαταστήσει ένα απλό σύστημα αυτοματισμού το οποίο κόστισε 300 ευρώ και με το οποίο επιτυγχάναμε  να αντλείται κατά προτεραιότητα το νερό της πηγής  για την ύδρευση του οικισμού και αν αυτό δεν επαρκούσε  και κατέβαινε ένα μέτρο η στάθμη της δεξαμενής ύδρευσης (Αι Νούφρη) τότε άνοιγε ένα απλό μηχανικό φλοτέρ και καλυπτόταν  οι ανάγκες από το νερό   από την δεξαμενή της Λεκάνης με φυσική Ροή. Έτσι επιτυγχάνετο οικονομία τόσο στο ηλεκτρικό ρεύμα όσο και στο υπόγειο απόθεμα του νερού.
Το Διαφάνι υδρεύεται από τις πηγές Δρόση  και Βαναντας και την Γεώτρηση «Κόκκινου Χωράφι», από την οποία  στέλνεται το νερό στην δεξαμενή της Κυμαρέας , η οποία σε περιόδους λειψυδρίας, ενισχύεται και από την δεξαμενή της «Λακάνης» με φυσική ροή. Από την  δεξαμενή της Κυμαρέας  στέλνεται νερό και στην Δεξαμενή της Αυλώνας  ( που έχει κατανάλωση περίπου 1000 κ.μ. το χρόνο). Μια τρίτη γεώτρηση  του «Αποσκοινου» χρησιμοποιείται για την ύδρευση της περιοχής Αγίου Μηνά και Πέι (10 παροχές με συνολική κατανάλωση περίπου 1000 κ.μ/ κατ’ έτος) .
Σε όλα τα αντλιοστάσια υπήρχαν υδρόμετρα που μετρούσαν το νερό που αντλείται προς τις δεξαμενές . Υδρόμετρα είχαν τοποθετηθεί και στις εξόδους  των δεξαμενών     και έτσι μπορούσε να ελέγχεται αν το νερό που εισέρχεται στο δίκτυο  ύδρευσης τιμολογείται και να   εξακριβώνεται αν υπάρχουν πραγματικές διαρροές ή φαινόμενες (κλοπές από παράνομες συνδέσεις).

Για την πλήρη αυτοματοποίηση του συστήματος ύδρευσης Διαφανίου, Αυλώνας και Αγίου Μηνά χρειαζόταν να τοποθετηθούν ηλεκτρικά φλοτέρ ή αισθητήρες στάθμης στις δεξαμενές και να συνδεθούν ενσύρματα ή ασύρματα με τα ρελιέ των αντλιοστάσιων ,   και μια τηλεχειριζόμενη ηλεκτροβάνα στην δεξαμενή της Κυμαρέας, ώστε να συμπληρώνεται αυτόματα το νερό των δεξαμενών ,   όταν η στάθμη τους κατέβαινε κάτω από ένα όριο ασφαλείας. Το  συνολικό κόστος τοποθέτησης των χρήσιμων αυτών αυτοματισμών δεν ξεπερνούσε τις 6.000 ευρώ. Χρήσιμο θα ήταν ακόμη να τοποθετηθεί ένας σωλήνας ύδρευσης Φ20  κόστους 3000 ευρώ απ’ ευθείας από την δεξαμενή της Κυμαρέας που θα τροφοδοτούσε δύο-τρεις κοινόχρηστες βρύσες στο Διαφάνι, ώστε οι κάτοικοι  να  χρησιμοποιούν ως πόσιμο το νερό των γεωτρήσεων χωρίς ανάμειξη του με το νερό των πηγών που είναι πιο σκληρό. Χρειαζόταν ακόμη να επισκευασθεί ή αντικατασταθεί η αντλία του αντλιοστασίου της Μακρυμήτας , που δεν λειτουργεί τα τελευταία δέκα χρόνια με αποτέλεσμα το νερό της πηγής να χύνεται στην θάλασσα και  να  υδρεύεται η Όλυμπος αποκλειστικά από την γεώτρηση με δεκαπλάσιο κόστος . Απαραίτητο τέλος είναι  να θαφτούν στο έδαφος τα τμήματα του δικτύου της Αυλώνας, της Βανάντας προς Διαφάνι, της περιοχής Αγ.Μηνα- Πέι κλπ  αλλά και τμήματος του εσωτερικού δικτύου της Ολύμπου  που είναι εκτεθειμένα στον ήλιο με αποτέλεσμα να  το νερό  κυριολεκτικά να βράζει ιδιαίτερα το καλοκαίρι με κίνδυνο πολλαπλασιασμού τυχόν υπαρχόντων βακτηριδίων, αλλά και να φθείρονται  οι σωληνώσεις. Καλό τέλος θα ήταν να αντικατασταθούν αντλίες ή να  γίνει προληπτικά προμήθεια εφεδρικές ώστε να μη αναγκάζονται οι δημότες να καταφεύγουν σε έρανο για την προμήθεια τους όπως έγινε πριν δυό χρόνια στο Διαφάνι .
 Αντί  όλων αυτών  των χρήσιμων δράσεων με το υπό προμήθεια σύστημα  προβλέπεται να πληρωθούν συνολικά 300.000  ευρώ   για  προμήθεια και εγκατάσταση ένδεκα (11) ΤΣΕ    αντικατάσταση των  μηχανικών υδρόμετρων  των  αντλιοστασίων και των δεξαμενών με Μετρητές Υπερήχων , Προγραμματιζόμενους Λογικούς Ελεγκτές και  σύστημα συνεχούς  μετάδοσης των μετρήσεων στον Κεντρικό Σταθμό Ελέγχου καθώς και φωτοβολταϊκα συστήματα  για την λειτουργία τους . Σπαταλούνται  κυριολεκτικά 300.000 ευρώ  για να παρακολουθείται μέσω του Κεντρικού Σταθμού Ελέγχου  στα Πηγάδια πόσο νερό  μπαίνει και βγαίνει από τις δεξαμενές της ΔΕ Ολύμπου.
Σημειώνεται πως στην προκήρυξη υπήρχε όρος ότι οι συμμετέχοντες  στο διαγωνισμό έπρεπε να είχαν εφοδιασθεί με βεβαίωση της τεχνικής Υπηρεσίας ότι επισκέφθηκαν τα σημεία τοποθέτησης των σταθμών  για να λάβουν γνώση των τοπικών συνθηκών. Εξ αιτίας αυτού του όρου αποκλείσθηκαν τρεις από τους έξι συμμετασχόντες. Αμφιβάλλουμε όμως αν ο συντάκτης της «μελέτης»  και της περιγραφής του φυσικού αντικειμένου   είχε επισκεφθεί τα σημεία των αντλιοστασίων και των δεξαμενών και αν είχε  γνώση των συνθηκών  λειτουργίας του συστήματος ύδρευσης της Δ.Ε. Ολύμπου. Το συμπέρασμα αυτό συνάγεται από το γεγονός ότι προβλέπεται να τοποθετηθεί σύστημα τηλεμέτρησης και στις δύο δεξαμενές του Διαφανίου , που βρίσκονται σε απόσταση 10 μ. και από την μια πάει το νερό στην  άλλη και μάλιστα προβλέπεται να  τοποθετηθούν και στις δυό φωτοβολταϊκά συστήματα αξία 3500 ευρώ το καθένα. Φωτοβολταϊκά συστήματα προβλέπεται να τοποθετηθούν και στις δεξαμενές Μακρυμήτας , Αποσκοίνου και  Αυλώνας παρόλο που θα ήταν πολύ οικονομικότερο να  συνδεθούν με το δίκτυο της ΔΕΗ .
Παρόμοιες αστοχίες   της «μελέτης» που έχει συνταχθεί και κοστολογηθεί με περισσήν ακρίβεια ( με προσέγγιση ευρώ)   από το ίδιο πρόσωπο  εντοπίζονται και στους ΤΣΕ που προβλέπονται να τοποθετηθούν  και στα δίκτυα ύδρευσης των οικισμών της ΔΕ Καρπάθου, αλλά θα κουράσουμε άν   αναφερθούμε στο καθένα ξεχωριστά.  
 Θα  παραθέσουμε  μόνο μερικά από τα ερωτήματα  που αβίαστα προκύπτουν από απλή ανάγνωση της «μελέτης», των όρων της προκήρυξης και της περιγραφής του φυσικού αντικειμένου της προμήθειας    με βάση την κοινή εμπειρία και όχι από έλεγχό της από άτομο με ειδικές γνώσεις  :
1.      Ποιος ήταν ο λόγος της  τόσο λεπτομερειακής περιγραφής του αντικειμένου της μελέτης με  ακριβή καθορισμό και ακριβή τιμολόγηση  των προς προμήθεια επι μέρους υλικών και του κόστους των  εργασιών (με προσέγγιση 1 ευρώ) , όταν κυκλοφορούν  και άλλα εναλλακτικά συστήματα με τα οποία μπορεί να επιτευχθεί το επιθυμητό αποτέλεσμα με πολύ μικρότερο κόστος . Μήπως η τόσο λεπτομερειακή περιγραφή του φυσικού αντικειμένου  οδηγεί σε φωτογραφικό διαγωνισμό που είναι ανεπίτρεπτο και λόγος ακύρωσης του διαγωνισμού;  
2.      Για ποιό λόγο δεν τέθηκε όρος να περιληφθεί στις προσφορές το κόστος συντήρησης και λειτουργίας του συστήματος  αλλά προβλέπεται ότι αυτό θα γίνει μετα  την πάροδο της δοκιμαστικής λειτουργίας ενός  έτους , παρότι το κόστος της συντήρησης που θα επιβαρύνει τους Δημότες είναι σημαντικός παράγοντας και  θα έπρεπε να ληφθεί υπόψη για την την χρησιμότητα του συστήματος και να βαθμολογηθεί κατά την αξιολόγηση των προσφορών;
3.      Με ποια λογική τοποθετούνται πλήρεις σταθμοί ελέγχου   τόσο στα αντλιοστάσια όσο και στις δεξαμενές, ενώ θα αρκούσε η τοποθέτηση μετρητών στάθμης και υδρόμετρων μόνο στις δεξαμενές ύδρευσης , που θα μείωνε στο μισό το σχετικό  κόστος    και  να αντικατασταθούν τα παλιά αντλιοστάσια ή να γίνει προμήθεια εφεδρικών αντλιών ή άλλου πιο χρήσιμου εξοπλισμού; Κατά ποιαν λογική τοποθετείται ΤΣΕ κόστους 25.000 ευρώ σε γεώτρηση που δεν έχει ενεργοποιηθεί ;
4.      Τι εξυπηρετεί η διάθεση δεκάδων χιλιάδων ευρώ  για την συνεχή τηλεμέτρηση σε πραγματικό χρόνο του νερού των πηγών (Αρκάσας, Κυράς Παναγιάς ,Παναγίας  Μεσοχωρίου, Πυλών κλπ.) και μικρών ανεξάρτητων δικτύων ύδρευσης  (Αγ.Νικολαου , Αγ.Μηνα κ.ά)
5.      Για ποιο λόγο επιλέχθηκε  η προμήθεια  φωτοβολταϊκών συστημάτων κόστους  3.254 ευρώ το καθένα για παραγωγή του ελάχιστου ρεύματος που χρειάζεται για την λειτουργία των   ΤΣΕ ,   ενώ ήταν δυνατό να συνδεθούν με λιγότερο κόστος με το δίκτυο της ΔΕΗ  και  γιατί δεν επιλέχθηκε η προμήθεια ηλεκτρομαγνητικών υδρόμετρων και συστήματος μετάδοσης της ένδειξης  μέσω των εταιρειών κινητής τηλεφωνίας , που συνολικά θα κόστιζαν λιγότερο από  όσο κοστίζουν μόνο τα φωτοβολταϊκά ;    
Ελπίζουμε να αναζητηθούν απαντήσεις στα  παραπάνω ερωτήματα από τον Δήμαρχο και τους Δημοτικούς Συμβούλους και να μη αναλάβουν την ευθύνη για την υλοποίηση της  προμήθειας του πανάκριβου αυτού συστήματος μηδαμινής χρησιμότητας .

Κυριακή 17 Νοεμβρίου 2019

Συστήματα Επεξεργασίας Λυμάτων


Συστήματα Επεξεργασίας Λυμάτων  μικρών οικισμών .


 Το Δημοτικό Συμβούλιο αποφάσισε την διάθεση  79000 ευρώ για την εκπόνηση τεσσάρων μελετών για την προμήθεια, όπως λέγεταιι,   συστημάτων  COMPACT για την  βιολογική επεξεργασία των λυμάτων του Διαφανίου, της  Ολύμπου, των Σπόων και του  Αγ. Νικολάου  και 5600 ευρώ ως αμοιβή για συμβουλευτικές υπηρεσίες για επίσπευση ωρίμανσης των   μελετών.

   Όμως τα συστήματα  τεχνητής βιολογικής επεξεργασίας  δεν είναι πάντοτε η καλύτερη λύση  ιδιαίτερα για μικρούς οικισμούς κάτω των 2000 κατοίκων,  για τους οποίους σύμφωνα με την ισχύουσα οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης 91/271, που έχει ενσωματωθεί και στην δική μας νομοθεσία με την ΚΥΑ 5673/400/1997, επιτρέπεται η διάθεση των λυμάτων  μετά από πρωτοβάθμια επεξεργασία  είτε στο έδαφος είτε και στην θάλασσα 200 μ μακριά από  σημεία που χρησιμοποιούνται για κολύμβηση και  εκτός περίκλειστων όρμων.  Η πρωτοβάθμια επεξεργασία  που επιτυγχάνεται με την παραμονή των λυμάτων για 24 ώρες σε σηπτική δεξαμενή .
 ( « O σχεδιασμός των σηπτικών δεξαμενών   βασίζεται στην εφαρμογή του παρακάτω τύπου: V=(q P+2.000) όπου: V= ο όγκος της δεξαμενής (σε λίτρα) P= ο εξυπηρετούμενος πληθυσμός   q= μέση ημερήσια κατά κάτοικο παροχή λυμάτων (lt/κατ.-ημέρα).)»

 Επιβάλλεται  εκ τούτου   πριν προχωρήσει η σχετική  προκήρυξη   να εξετασθούν εναλλακτικές λύσεις με βάση τον φόρτο των λυμάτων και τις  ειδικές τοπικές συνθήκες και να επιλεγεί η βέλτιστη λύση για την κάθε περίπτωση.

Το καλύτερο θα είναι να ανατεθεί με σύμβαση έργου η εκπόνηση μιας προκαταρτικής μελέτης για όλους τους μικρούς οικισμούς που θα  κοστήσει 10-12000  ευρώ και μπορεί να παραδοθεί σε διάστημα δύο τριών μηνών  να εξετασθουν οι εναλλακτικές λύσεις που θα ικανοποιούν τις απαιτήσεις των σχετικών κανονισμών και στην συνέχεια το Δ.Σ να επιλέξει  την βέλτιστη λύση  για τον κάθε οικισμό και να προβεί στις παραπέρα απαιτούμενες ενέργειες για την υλοποίησή της .

Χρήσιμο  είναι να ληφθεί υπόψη το   Κείμενο  Κατευθυντήριων Γραμμών για τη ∆ιαχείριση Λυμάτων Μικρών Οικισμών της Ειδικής Γραμματείας Υδάτων  του Υπ.Περιβαλλοντος (http://www.ypeka.gr/LinkClick.aspx?fileticket=0yUWZWCWi3s%3d&tabid=251&language=el-GR)

Από το κείμενο αυτό που αποτελείται από 81 σελίδες   παρατίθενται μερικά  αποσπάσματα   του :

«Στα συστήματα μικρής κλίμακας είναι δυνατό να εφαρμοσθούν όλες οι μέθοδοι διάθεσης που ισχύουν εν γένει για Εγκαταστάσεις Επεξεργασίας Λυμάτων. Η εδαφική διάθεση ωστόσο, λόγω των χαμηλότερων απαιτήσεων επεξεργασίας, είναι πλεονεκτικότερη εξασφαλίζοντας τη συνεχή και αδιάλειπτη διάθεση των λυμάτων στο έδαφος, η οποία δεν επηρεάζεται από μικρές διακυμάνσεις της ποιότητας της εκροής».   

« Η διαχείριση των υγρών αποβλήτων προϋποθέτει την κατανόηση των διατάξεων της Οδηγίας 91/271/ΕΟΚ που αφορά στην επεξεργασία αστικών λυμάτων, όπως αυτή εντάχθηκε στην Ελληνική Νομοθεσία μέσω της Κ.Υ.Α. 5673/400/1997 …… η οποία, πρακτικώς, υποδεικνύει τον επιτακτικό ή μη χαρακτήρα των έργων αποχέτευσης και επεξεργασίας λυμάτων».
. «Στο πλαίσιο των προαναφερόμενων επισημαίνεται ότι οικισμοί με πληθυσμό μικρότερο από 2.000 δεν υποχρεούνται κατά κανόνα στην κατασκευή δικτύου αποχέτευσης. Ωστόσο, η κατάλληλη επεξεργασία των λυμάτων είναι απαραίτητη για λόγους προστασίας των αποδεκτών και του υπόγειου υδροφορέα». (σελίδα 6)    
. Περαιτέρω, σύμφωνα με το άρθρο 4, παρ. 1 της Κ.Υ.Α. 5673/400/1997 «....Στις περιπτώσεις κατά τις οποίες η εγκατάσταση αυτών των δικτύων δεν δικαιολογείται, είτε λόγω του ότι δεν ωφελεί το περιβάλλον, είτε λόγω υπερβολικού κόστους, χρησιμοποιούνται μεμονωμένα συστήματα ή άλλα κατάλληλα συστήματα που επιτυγχάνουν το ίδιο επίπεδο προστασίας του περιβάλλοντος.».
  
 «Σύμφωνα με τα προαναφερόμενα, προσφέρεται μια ευελιξία ως προς τον απαιτούμενο βαθμό επεξεργασίας για οικισμούς μικρότερους από 2.000 ι.κ. με δίκτυο αποχέτευσης και για μεμονωμένα συστήματα επεξεργασίας».(Σελ.6-7)

«Σημειώνεται ότι.. η επιλογή των ενδεδειγμένων συστημάτων επεξεργασίας θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ανά περίπτωση με τεχνο-οικονομικά, περιβαλλοντικά και κοινωνικά κριτήρια, βάσει των ιδιαιτεροτήτων κάθε έργου και των τοπικών συνθηκών....

«Τα συστήματα επεξεργασίας αστικών λυμάτων επίσης, διακρίνονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες: Συμβατικά ή μηχανικά συστήματα επεξεργασίας  και Φυσικά συστήματα επεξεργασίας (αναφερόμενα συχνά και ως εκτατικά συστήματα) Και στις δύο κατηγορίες οι διεργασίες που λαμβάνουν χώρα σε μεγάλο ποσοστό είναι παρόμοιες. Η κύρια διαφοροποίηση έγκειται στο γεγονός ότι οι διεργασίες στα φυσικά συστήματα πραγματοποιούνται με φυσικό τρόπο, ήτοι με χαμηλές ταχύτητες, ενώ στα συμβατικά συστήματα οι διεργασίες πραγματοποιούνται με αυξημένη ταχύτητα, εξαιτίας των επιβαλλόμενων τεχνητών συνθηκών».

Κύρια κοινά σχεδόν μειονεκτήματα των   συμβατικών εντατικών συστημάτων   είναι:
-Υψηλό κατασκευαστικό και λειτουργικό κόστος.
-Σχετικά υψηλές ενεργειακές απαιτήσεις.
-Ανάγκη ύπαρξης εξειδικευμένου προσωπικού. –
- Απαίτηση περαιτέρω επεξεργασίας της ιλύος που προέρχεται από την πρωτοβάθμια καθίζηση
-Εμφάνιση προβλημάτων νηματοειδούς διόγκωσης της ιλύος.
-Έλλειψη σταθερότητας σε περιπτώσεις μεταβαλλόμενων φορτίων εισόδου.


3.3.1.2.ΦΥΣΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ.
Τα φυσικά συστήματα κάνουν χρήση των διαφόρων φυσικών, χημικών και βιολογικών διεργασιών που συμβαίνουν στην φύση για την επεξεργασία των υγρών αποβλήτων.

Β. ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΑΧΕΙΑΣ ∆ΙΗΘΗΣΗΣΗ ταχεία διήθηση είναι η ελεγχόμενη διάθεση μερικώς επεξεργασμένων λυμάτων (π.χ. μετά από σηπτική δεξαμενή / καθίζηση) σε αβαθείς λεκάνες κατάκλισης που έχουν δημιουργηθεί σε εδάφη μέσης και υψηλής διαπερατότητας. Τα λύματα κατεισδύουν και διηθούνται μέσα στο εδαφικό στρώμα και αποδομούνται με τη βοήθεια των βακτηρίων του εδάφους.


«∆. ΤΕΧΝΗΤΟΙ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΟΙ.
Οι υγροβιότοποι είναι τμήματα εδάφους κατακλυζόμενα με νερό συνήθως μικρού βάθους (<0,6m), στα οποία αναπτύσσονται φυτά όπως: διάφορα είδη κύπερης  , καλάμια   είδη βούρλων   και άλλα όπως είναι είδη ψαθιού και αφράτου  ). Η φυτική βλάστηση προσφέρει το βασικό υπόστρωμα ανάπτυξης των βακτηρίων, βοηθά στο φιλτράρισμα και την προσρόφηση συστατικών του αποβλήτου, μεταφέρει οξυγόνο στη μάζα νερού και περιορίζει την ανάπτυξη αλγών με τον έλεγχο της προσπίπτουσας ηλιακής ακτινοβολίας.
Στην επεξεργασία των υγρών αποβλήτων έχουν χρησιμοποιηθεί τόσο τεχνητοί όσο και φυσικοί υγροβιότοποι. Οι φυσικοί ή και τεχνητοί υγροβιότοποι χρησιμοποιούνται ολοένα και περισσότερο τα τελευταία χρόνια. Αποτελούν μία απλή και αποτελεσματική λύση για την δευτεροβάθμια επεξεργασία αποβλήτων οικισμών έως και 2.000 κατοίκων για την τριτοβάθμια επεξεργασία».
(ΣΣ  Με άλλα λόγια  έχουμε καλύτερο αποτέλεσμα από τον Βιολογικό των Πηγαδίων).

   «Με την Μέθοδο του Ριζικού Συστήματος συντελούνται εκτός του δευτεροβάθμιου καθαρισμού, φυσικές και χημικές διεργασίες που εγγυώνται και το προχωρημένο στάδιο επεξεργασίας, …. Επίσης καταστρέφονται παθογόνοι μικροοργανισμοί και ιοί. Η Μέθοδος εφαρμόζεται για καθαρισμό αστικών λυμάτων και βιομηχανικών υγρών αποβλήτων παγκοσμίως. Οι απαιτήσεις ανά Ισοδύναμο Κατοίκου κυμαίνονται ανάλογα με τις ανάγκες καθαρισμού σε 2-5 m2 ανά Ι.Κ.»

«Τα πλεονεκτήματα της Μεθόδου του Ριζικού Συστήματος είναι:
Υψηλή απόδοση καθαρισμού  
Αυτορυθμιζόμενη λειτουργία ,
Απουσία δευτερογενούς ιλύος
Απουσία οσμών λόγω της υπεδάφιας διέλευσης των λυμάτων
Πολύ χαμηλή απαίτηση ενέργειας και πολύ μικρό κόστος λειτουργίας και συντήρησης
Μεγάλη διάρκεια ζωής των εγκαταστάσεων
Αρμονική προσαρμογή των εγκαταστάσεων στο φυσικό τοπίο».

 

Με αυτά τα δεδομένα  δεν είναι σωστό να προχωρήσει η  προκήρυξη μελετών  για συγκεκριμένο σύστημα ή μέθοδο επεξεργασίας χωρίς να έχει προηγηθεί προκαταρτική μελέτη που θα παρουσιάζει και θα αξιολογεί συγκριτικά τις εναλλακτικές λύσεις που μπορούν να εφαρμοσθούν σε καθε περίπτωση λαμβάνοντας υπόψη και τα έξοδα συντήρησης και λειτουργίας του κάθε συστήματος.

Για το Διαφανι  αντί του τεχνητου βιολογικού  θα μπορούσαν να εφαρμοσθούν δύο εύκολες και  συγκριτικά  πολύ φτηνότερες λύσεις που καλύπτουν τις περιβαλλοντικές απαιτήσεις   :
 (Α)   Τα λύματα να σταλούν ακόμη 800 μ πιο μακριά από το σημείο που διατίθενται σήμερα   προς τον Αη Φρίτσο, όπου να κατασκευασθεί   ένας στεγανός σηπτικός  βόθρος   150 κμ   και η υπερχείλισή του να διοχετεύεται  υποεπιφανειακα  μέσα στο ρέμα και  να  φυτευτούν κατά μήκος  του αγωγού διάθεσης  καλαμιές ώστε  να δημιουργηθεί ένας τεχνητός υγροβιότοπος  και έτσι να επιτυγχάνεται  πολύ καλύτερος φυσικός  βιολογικός  καθαρισμό τους.
 (Β)   Τα λύματα να στέλνονται με αντλία  προς το  Καμπί, όπου να κατασκευασθεί η σηπτική δεξαμενή   μερικά μέτρα υψηλοτέρα από την στάθμη της θάλασσας και η υπερχείλιση να διοχετεύεται «υποθαλασσίως» στην θάλασσα  έξω από το Φανάρι  όπου επικρατούν ισχυρά ρέματα .

 Η  πρώτη λύση  μπορεί να εφαρμοσθεί και για τα απόβλητα  της  Ολύμπου    και των Σπόων  και η δεύτερη για του  Αγίου Νικολάου.

Το πια λύση θα επιλεγεί  δεν είναι θέμα μόνο του μελετητή.  Ο μελετητής οφείλει να παρουσιάσει αντικειμενικά   τις εναλλακτικές λύσεις που μπορούν να εφαρμοσθούν σε κάθε περίπτωση  και το Δημοτικό Συμβούλιο  έχει την ευθύνη να επιλέξει  την βέλτιστη κατά περίπτωση λύση.
Ν.Κανακης